Güvercin Çiçeği….. Dr. Kaya DEMİRÖZÜ

Dr. Kaya DEMİRÖZÜ

Kanatlı Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

(k.demirozu@gmail.com)

 

            Özellikle son zamanlarda güvercin, kanarya, muhabbet kuşu, papağan gibi süs kuşu yetiştiren ve besleyenlerin bakım, beslenme, hastalıkları hakkında yoğun talepleri olmaktadır. Bu kuşlara sahiplerinin büyük bir kısmı her hangi bir sorunla karşılaştıklarında; ya başka bir kuş sahibi veya bir satıcıya başvurmaktadır. Aldığı kırık dökük bilgiler, ampirik müdahalelerle sorunun üstesinden gelmeye çabalamaktadır.

        Yoğun talepleri karşılamak amacıyla sıkça rastlanan sorunlarla ilgili pratik bilgileri zaman zaman dile getirmek istiyorum. Umarım yararlı olur.

 

GÜVERCİN ÇİÇEĞİ

 

Kanatlı çiçeği (KÇ) deride noduler proliferatif lezyon (çiçek form) ağız, üst solunum yolu ve yemek borusunda fibro – nekrotik ve proliferatif lezyon (difterik form)yavaş yayılan enfeksiyöz, viral, ölümcül bir hastalıktır.

Hastalık güvercinlerde rutubetli yaz ayları, soğuk kışlarda daha sık görülmektedir.

  •       Tüm dünyada yaygın,
  •       1902 – Marx / Sticker; etken saptamış,
  •       1908 – Carnwarth; çiçek ve difterinin etkeninin aynı olduğunu rapor etmiştir.

 

ETİYOLOJİ

 

KÇ etkeni Poxviridae ailesinden Avipoxvirus cinsidir.

 İmmunolojik yakınlığı olan, patojenitesi farklı 4 tanınmış suşu bulunmaktadır.

  •       Tavuk çiçek virusu 

                                             Tripatogen; Tavuk, Hindi, Güvercin

  •       Güvercin çiçek virusu

 

  •        Hindi çiçek virusu – bipatojen; tavuk, hindi

 

  •        Kanarya çiçek virusu – Monopatojen

 

  •       DNA yapısında,

 

  •       Kurumaya / ısıya dayanıklı,
  •       Kurumuş lezyonlu dokuda 10 yıl,
  •       500 C 30 dakika,
  •       600 C 8 dakika,
  •       Enfekte materyalde kümeste 1 yıl,
  •       - 22O C 30 – 35 Yıl,
  •       Kan emici böceklerde 210 gün,
  •       Alkali dezenfektan /antiseptikler etkili,

 

PATOBİYOLOJİ ve EPİZOOTİYOLOJİ

 

  • Ø  Tavuk, hindi, güvercin, kanarya için önemli ve ekonomik değerde,
  • Ø  20 Aileye mensup 60 tür yabani/ süs kuşlarında,
  • Ø  Her yaştaki hayvanlar duyarlı,
  • Ø  Hastalık kuşlar arasında yavaş yayılır.
  • Ø  Sonbahar / kış aylarında sık rastlanır.
  • Ø  Güvercinlerde yavru büyütme,
  • Ø  Kanaryalarda genç yaşta sık,

Bulaşma mekanik:

  • Ø  Sağlam deriden virus girmez.
  • Ø  Gagalama,
  • Ø  Kafes yaralanmaları,
  • Ø  Dövüş,
  • Ø  Enjeksiyon,
  • Ø  Kan emici parazitler,
  • Ø  Kontamine yem / su /ekipman,
  • Ø  Latent hastalar / iyileşenler
  • Ø  Biyosekurite aksaklıkları,
  • Ø  Yetersiz sevk ve idare,
  • Ø  Kafes, kümes ve üretim alanları koşullarının bozukluğu,
  • Ø  İnkubasyon süresi 4 – 10 gün
  • Ø  Kanaryalarda 4 gün
  • Ø  Mortalite kanaryalarda yüksek
  • Ø  Tavuk, hindi, güvercinde düşük
  • Ø  Bazen % 50 çıkabilir
  • Ø  Güvercin çiçeği insan ve memelilerde enfeksiyona neden olmaz.

 

KLİNİK ve OTOPSİ BULGULARI

 

    Klinik olarak; deri (çiçek) ve difteri (mukozal) olmak üzere 2 formda seyreder.

Ayrı ayrı veya bir arada görülmektedir.

 

 

Deri(çiçek) formu

 

İbik, sakal, göz civarı, bazen ayaklar gibi derinin tüysüz kısımlarında:

þ  Nodüller,

þ  Sıvı toplanması veziküller,

þ  Kabuklaşma,

þ  Lezyonları kaldırmak, kanatmak risklidir.

þ  Otopside iç organlarda lezyon yok.

 

                

   Resim. 1. Gagada içi sıvı dolu vezikül ilk resim başlangıç, ikincisi ilerlemiş hali

 

                    

       Resim . 2. Gaganın iki tarafında kabuk bağlamış çiçek nodülleri.

                                                  

                   

       Resim.3. Göz kapağı ve gaga kökünde kabuklu nodüller

    

    

                 

       

 

Resim. 4. Gaga ve göz kapağında   

 

                                                                                     

         Resim.5. Gagada çiçek nodülleri; ilki olgunun başlangıcı, sonraki ilerlemiş hali.

 

Difteri (mukozal) formu:

 

þ  Solunum güçlüğü, asfeksiden ölüm,

þ  Ağız

þ  Trachea, kazeöz içerik bazen tıkaç şeklinde tracheayı tıkar,

þ  Özafagus ve kursak mukozasında, önceleri kırmızı noktalar, nodüller, sarı difterik lezyonlar. Bu tablo yem ve su alımını zorlaştırır,ileri hallerde engeller.

þ  Difterik forma güvercinlerde sık rastlanmaktadır.

 

TEŞHİS

 

Hastalığın tanısı; klinik – otopsi bulguları ve laboratuar incelemelerine gereksinim duyulur.

Deri formda tipik bulgular gözlenir. Difteri formu:

  •       Trichomoniasis(“Kanker”),
  •       Ornithosis,
  •       Enfeksiyöz nezle(“Coryza”),
  •       Diğer solunum yolu hastalıkları,
  •       A vitamini eksikliği veya yetersizliği,
  •       T -2 toksin lezyonları
  •        Pantotenik asit / biotin eksikliği veya yetersizliği ile karışabilmektedir. Bu durumda

Bakteriyel enfeksiyonlar devreye girdiğinde tablo ağırlaşır.

 

 Resim. 9. Ornithosis, gözde Konjunktivitis.

 

TEDAVİ, KORUMA VE KONTROL

 

* Biyogüvenlik

Enfeksiyon geçene kadar hayvanlar uçurulmamalı, banyo yaptırılmamalı, Yara kabukları koparılmamalıdır. Temizlik ve dezenfeksiyon titizlikle uygulanmalıdır.

* İyi bir sevk ve idare

* Tedavi

Diğer viral hastalıklarda olduğu gibi güvercin çiçeğinin de sağaltımı söz konusu değildir. Ancak sekunder enfeksiyonlara karşı antibiyotik verilmelidir. Tetrasiklin gurubu antibiyotikler Ca kaynağı yem ilaveleri ile verilmemelidir. Antibiyotik uygulamaları bir hafta devam etmelidir. Multivitamin içeren preparatların kullanılması yararlı olacaktır.

* Aşılama

Güvercin suşları ile hazırlanmış canlı aşılar, 4 haftalıktan itibaren yavrulara ve hastalık çıkan sürülerde hastalar ayrılarak, sağlıklı güvercinlere uygulanabilir.

URL: http://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=32344

Yazan - Ağu 25 2012. Kategori Dr. Kaya DEMİRÖZÜ, HAYVANCILIK, YAZARLAR, YENİ. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

1 Yorum - “Güvercin Çiçeği….. Dr. Kaya DEMİRÖZÜ”

  1. sumru

    Bilgilendirici bir makale teşekkür ederim.

Yorum yaz

| Designed by Mavikedi internet Hizmetleri |