Hollandalılar kuş gribini (avian influenza) nasıl kontrol altında tutabiliyor

slaughter house in Viet Nam

 

 

 

 

Hollandalılar kuş gribini (avian influenza) nasıl kontrol altında tutabiliyor

 

Mark Clements

Poultry Inttenatonnal, August 2015, Vol. 54 N. 8, p: 24-26

(Çeviren Prof. Dr. F. Tahir Aksoy)

 

Ülkede her hangi bir HPAI enfeksiyonunun görülmesi durumunda enfekte olmuş çiftlikte bulunan tüm kanatlılar Hollanda’nın resmi yetkilileri tarafından itlaf edilir.

Geçen yılın sonlarında Hollanda’da yüksek patojen kuş gribi enfeksiyonu (HPAİ)  görülmesinin ardından, ülkede hemen gerekli önlemler alınmış ve salgın kontrol altına alınmıştır.

14 Kasım 2014 tarihinde Hollanda’daki bir yumurtacı tavuk çiftliğindeki tavuklarda avian influenza belirtileri görülmeye başladı.  Bu belirtiler Almanya’nın doğusunda hastalık belirtilerinin görülmesi ve teşhis edilmesinden hemen birkaç gün sonra ortaya çıkmıştı.

Hollanda’daki bu çiftlikten alınan örneklerin resmi kurum tarafından yapılan test sonuçlarına göre olayın etkeninin yüksek patojen kuş gribi H5N8 olduğu belirlendi. Hemen ardından, ülkenin ‘’Hastalık Kontrol Protokolleri’’ uygulamaya kondu.

Enfeksiyonun belirlendiği çiftlikteki tüm kanatlılar derhal itlaf edildi. Bölgedeki sağlık koşullarının gerçek durumunun belirlenmesi ve gizli kalan herhangi bir bulaşma odağının kalmaması amacı ile resmi otoriteler tarafından çiftliğin çevresindeki üç kilometre yarıçapındaki alanda da testler yapıldı. Resmi makamlarca 72 saat süre ile ülke çapında tüm kanatlı ve kanatlılardan üretilen ürünlerin nakledilmesi durduruldu. Buna ihracat ürünleri de eklendi.

Hastalığın bulaşma riskini en aza indirmek amacı ile çiftlikler arası hareketler en aza indirildi. Serbest dolaşan ve organik üretim yapılan kümeslerdeki tüm hayvanlar derhal kümeslerin içine alındı. Üç kilometre yarıçapındaki bu tampon alana ek olarak 14-21 gün süre ile bölgenin on kilometre yarıçaplı alanına taşıma engeli uygulandı. Çok nadir olarak özel koşullar oluşmadıkça bu uygulama bozulmadı.

Sonunda ülke dört ayrı bölgeye ayrıldı ve her bölgenin kendi koşullarına göre uygulamalar oluşturuldu.

Tavuk (kanatlı) taşıma koridorları

Üreticiler hiçbir zaman piliçlerini üretim aşamasının ortalarında ayıklanması amacı ile üretmezler. Fakat HPAI nedeni ile buna zorlanıyorlar ise Hollanda’da (Netherlands)  fazladan yapacak başka bir seçimleri de yoktur. Bir salgın oluşması durumunda Hollanda’da hayvanların itlaf edilmesi zorunludur.

Kontrol önlemlerine rağmen ilk salgın bulgusundan sadece beş gün sonra salgının ilk belirlendiği yere yakın olan bir başka çiftlikte hastalık teşhis edildi. Olay bununla da kalmadı ve kısa bir süre sonra ülkenin iki ayrı yerinde iki salgın daha belirlendi. Hastalığı kontrol etmek amacı ile derhal aynı önlemler tekrar uygulamaya kondu.

Hayvan taşınmasına konulan kısıtlamalar yüzünden giderek artış gösteren bazı zorlukların dramatik olarak oluştuğu görüldü.  Kimi kümeslerdeki büyümesini tamamlamış piliçlerin kesimhaneye götürülememesi yüzünden hayvan gönenci konusunda ve paketleme istasyonlarına ürün getirmek ve götürmek konularında sıkıntılar oluşmakta idi.

Söz konusu bu sorunları hafifletmek amacı ile tarım bakanlığı yeni bazı kurallar getirdi. Bu bölgeler içinde ve bunlar arasında büyümüş broyler piliçlerin ve yumurtaların taşınabilmesi için detaylı olarak belirlenmiş koridorlar oluşturuldu.

 

Ortak Çaba

Hastalığın yayılmaması amacı ile Hollanda otoritelerince koordine edilip sürdürülen resmi işlemler yanında ülkenin tavukçuluk sektörü de kendi arasında önlem ve uygulamalarını oluşturdu.

Çiftçi birlikleri, yem üretenler ve damızlıkçı kuruluşlar gibi endüstri ile ilgili olan her birim uygulamalarda görev aldı. Hep birlikte üreticilere sürülerin H5N8 salgınından nasıl korunacağı konusunda tavsiyelerde bulundular.

Söz konusu tavsiyeler oldukça basit biyogüvenlik kurallarını içermekte idi. Fakat bu önerilenler çok gerekli, kritik ve önemli kurallardı. Bu öneriler; etraflı sağlık temizliği kurallarını içeriyordu. Bu kurallar, giysilerin, çizmelerin zaman zaman yerine göre değiştirilmesi,  fare sıçan gibi kemirici hayvanların etkili bir biçimde yok edilmesi, çevredeki boş alan ve bahçelerin temiz tutulması, kümeslerin kapalı tutulması, ziyaretçi ve kedi köpek gibi evcil hayvanların işletmelerden uzak tutulması ve düzgün olarak temizlik yapılması gibi kurallardan oluşuyordu.

Sonuç olarak Hollandalı otoriteler, çevreye dışkılarını yayan yabani kuşların serbest salınımlı ve organik üretim yapan kümesler için hastalık taşımada en önemli etken olduğuna karar verdiler. Bu nedenle açık havada barındırılan hayvanların hepsinin kapalı alanlara alınması konusunda talimatlar verildi.

Hayvanların kümes içinde kapalı olarak tutulduğu çiftliklerde de zaman zaman enfeksiyonların görülmesi onların da risk altında olduğunu göstermektedir.

 

 

Kimi Tazminatlar

Hollanda’da hastalığın ilk görülmesinin ardından sorunun sadece üç yumurtacı kapalı kümes ile bir broiler damızlık çiftliği ve bir de ördek yetiştirme çiftliği ile sınırlı olduğu görüldü. Başka iki kümesteki hayvanlar ise koruyucu amaçla itlaf edildiler.

Zarardaki üreticilere; Hollandalı tüm üreticiler, hükümetler, kuluçkahaneler ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen bir fon yardımı ile bir miktar tazminat ödendi. Bu ödeme tüm ödentilerin yüzde 35 kadarı idi.

Hastalığın toplam maliyeti; çabucak kontrol altına alınmış olmasına rağmen 15 milyon Euro (17 milyon ABD doları) kadar olmuştur.   Bu rakam sadece itlaf edilen hayvanlar içindi ve hastalık nedeni ile oluşan gelir kayıplarını kapsamıyordu. Bu önemli rakam fon tarafından karşılanan tazminat kapsamında değildi.

 

Enfeksiyonun söndürülüş tarihi 29 Ocak günü olarak açıklandı. Bu tarih, enfekte olmuş son kümesteki hayvanların itlaf edildikleri zamana denk düşmektedir. Bu tarihten sonra ihracat uygulamaları da dahil olmak üzere tüm uygulamalar normal şekline dönmüştür.

 

Salgınlar gereği gibi kontrol altına alınmıştır. Bu hastalık saldırısından alınacak derslerin bulunmadığı söylenemez □.

URL: http://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=81234

Yazan - Eki 15 2015. Kategori HAYVANCILIK, KANATLI DÜNYAMIZDAN KESİTLER, KÜMES HAYVANCILIĞI, MANŞET, Prof. Dr. F. Tahir Aksoy, SAĞLIK. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

Yorum yapabilmek için, kayıtlı olmanız gerekmektedir Giriş

| Designed by Mavikedi internet Hizmetleri |