Rekabet Kurumu Parakende Sektörünü Ele Aldı


İşte ortaya çıkan rapor!

Rekabet Kurumu, hızlı tüketim ürünleri perakende sektöründe son bir yıldır sürdürülen ”Türkiye Hızlı Tüketim

Ürünleri Perakendeciliği Sektör İncelemesi Ön Raporu”nu tamamladı.

Kurumun resmi web sayfasında yayımlanan raporda, Türkiye’de faaliyet gösteren hızlı tüketim ürünleri

perakendecileri ve tedarikçilerden elde edilen veriler ile perakendeci-tedarikçi ilişkisinde muhtemel rekabet

sorunlarının masaya yatırıldığı bildirildi.

Raporda, başta İngiltere, Fransa, İtalya, Portekiz, Almanya, İskandinav ülkeleri, Avustralya olmak üzere çok

sayıda ülkenin perakende sektör yapıları, mevzuat ve uygulamalarının incelendiği kaydedildi.

Sektör incelemesinin ikinci aşamasında tedarikçilere yönelik kapsamlı bir saha çalışması ve Türkiye’de model

olabilecek uygun ülke uygulamalarının detaylı olarak analiz edileceği de raporda ifade edildi.

RAPORUN ÖN BULGULARI

Sektör incelemesinin ön bulgularına ilişkin hazırlanan rapora göre, Türkiye’de organize perakendenin payı

2004’de yüzde 30 iken, 2009 yılı itibariyle yüzde 43 düzeyine ulaştı. Bu gelişmeye rağmen Türkiye’de hızlı

tüketim ürünleri perakende pazarında ağırlık geleneksel kanalda bulunuyor.
Organize perakende içinde en hızlı büyüyen kanal indirim mağazacılığı olurken, ”BİM ve A-101” en hızlı

büyüyen perakende zincirler oldu.
Türkiye’de 2001 yılında yaşanan ekonomik kriz ve 2008 küresel finans krizi, indirim mağazacılığı kanalında

organize perakende içindeki payını artırdı.

Toplam perakende pazarı içinde süpermarketler en büyük paya sahip. Hızlı tüketim ürünleri cirosu bakımından

BİM, Migros’u 2009 yılında geçerek pazar lideri oldu. Pazardaki diğer büyük perakende zincirleri sırasıyla

CarrefourSa, Metro/Real, Bizim Toptan, Tesco/Kipa, Kiler, Makromarket ve A-101 olarak sıralandı.

BÖLGESEL PERAKENDECİLİĞİN PAYI ARTTI

Belli başlı bölgesel/yerel perakendeciler Adese, Pehlivanoğlu, Çağdaş, KİM, Mopaş, Yunus ve Uyum oldu.

Bölge bazında sırasıyla Marmara, İç Anadolu ve Akdeniz, il bazında ise İstanbul ve Ankara bölgesel hızlı

tüketim ürünleri perakendeciliğinin yaygın coğrafi pazarlar oldu.

Raporda hızlı tüketim ürünleri perakendeciliğinde yoğunlaşma oranları, Avrupa ülkeleri ile karşılaştırıldığında

Türkiye’de hala düşük olduğu ifade edildi.

Rapora göre, en büyük dört perakendecinin toplam pazarı İsveç’te yüzde 91, İngiltere’de yüzde 68, Almanya’da

yüzde 67, Fransa’da yüzde 65, Macaristan’da yüzde 50 ve İtalya’da yüzde 20 iken, Türkiye’de yüzde 14

düzeyinde bulunuyor.

Buna karşın Ege bölgesinde hızlı tüketim ürünleri pazarında toplam pazar payı yüzde 22 iken, organize

perakende içinde bu oran yüzde 50’ye, İzmir’de ise sırasıyla yüzde 34 ve yüzde 77’ye yükseliyor.

KURUMSALLAŞMA ARTIYOR

Rapora göre perakende zincirleri arasında kurumsallaşma ve halka arzlar artıyor. Yıllar içinde Migros,

CarrefourSa, BİM, Tesco/Kipa’nın ardından 2010 sonunda Uyum Gıda, Kiler ve Bizim Toptan sermayelerinin bir

kısmını halka arz etti.

Perakende zincirlerinin rekabet gücünü belirleyen önemli unsurlar arasında yer seçimi geliyor. Ulusal ve

zincirler kimi zaman yeni mağaza açmak yerine, küçük ölçekli, lokasyon seçimi görece iyi olan küçük zincirleri

devralmayı tercih ediyor.

Rapora göre, tedarikçilerden listeleme bedeli, raf bedeli, teşhir alanı bedeli, insert bedeli, elektrik bedeli,

promosyona katılım bedeli, eleman talebi, mağaza satış bedeli, yıl dönümü bedeli, yıl sonu iskontosu gibi çeşitli

adlar altında bedeller talep ediliyor. Perakendecilerin bazı durumlarda bu bedelleri sözleşme dışı ve geçmişte

etkili faturalar yoluyla tahsil etmeleri, tedarikçiyi öngöremediği bir maliyet ve ticari riskle karşı karşıya bırakıyor.

Tedarikçiden alınan bu bedellerin, ulusal perakende zincirlerinin ciroları içinde yıllar içinde artan bir trend izlediği

ve 2009 yılında ortalamada yüzde 12,5’a ulaştığı tespit edildi.

ÖZEL MARKALI ÜRÜNLERİN PAYI HALA DÜŞÜK

Rapora göre, özel markalı ürünlerin toplam satışlar içindeki oranı İsviçre’de yüzde 54, İngiltere’de yüzde 47,

İngiltere’de yüzde 47, İspanya’da yüzde 40, Avusturya’da yüzde 31, İtalya’da yüzde 13 iken Türkiye’de sadece

yüzde 8 düzeyinde bulunuyor.

Özel markalı ürünlerin payının artmasıyla birlikte tedarikçilerin markalı ürünlerinin raflarda yer bulma sorunu

ortaya çıkıyor. Ayrıca söz konusu gelişimin tedarikçilerin yeni ürün geliştirme,marka yatırımı yapma çabalarına

zarar verdiği dile getiriyor.

ÖNERİLER

Raporun öneriler bölümünde, Türkiye’de son beş yıldır yavaş ilerleyen ve fark edilmeyen devralmalar

gerçekleştiği, bu tür küçük ölçekli devralmaların da belirli bir süre sonundaki kümülatif etkisinin rekabetçi

endişeler yaratabileceğine işaret edildi.

Raporda, yoğunlaşmaların bildirilmesine yönelik ciro eşiklerinin hızlı tüketim ürünleri perakendeciliği ile sınırlı

olmak üzere düşürülmesi gerektiği belirtildi.


Yazan - 15 Aralık 2011. Kategori EKONOMİ, YENİ. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazı yoruma kapalı fakat geri izlemeye açık
0 0 Oy
Okuyucu puanı
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
Bütün yorumları gör
0
Düşünceleriniz bizim için önemlidir, lütfen yorum bırakınız.x
()
x