Türk Veteriner Hekimler Birliği Kurban Bildirisi (2011)

Kurban döneminde yaşanan yoğun hayvan hareketleri ve büyük miktarlarda hayvan kesimlerinin yapılması hem hayvan sağlığı hem de halk sağlığı açısından büyük riskler ortaya koymaktadır. Gerekli kontrol ve denetimlerin yapılmaması, hayvan sahiplerinin ve kurban kesenlerin gerekli önlemleri almaması halinde insan ve hayvan sağlığı açısından büyük tehlikeler ortaya çıkabilmektedir.

Bu nedenle; Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak her yıl Kurban Bayramı öncesi basın toplantıları veya basın bildirileriyle yetkililere, hayvan sahiplerine ve kurban kesecek vatandaşlarımıza; kurbanlıkların nakli, seçimi, kesim sırasında ve kesim sonrasında insan ve hayvan sağlığı açısından dikkat etmeleri gereken hususlar, çevrenin kirletilmemesi ve hayvan refahı konusunda alınması gereken tedbirler ve etlerin muhafazası konularında basın aracılığı ile bilgilendirilme yapılmaktadır.

Kurbanda, yaklaşık olarak 600 bin Büyük Baş ve 2.000.000 Küçük Baş hayvanın nakli ve kesimi yapılmaktadır. Bu miktar, ülkemizde yıllık olarak kesilen hayvan miktarının yaklaşık % 25 dir. Bu kadar çok sayıda hayvanın bu kadar kısa sürede nakledilmesi ve kesilmesi, gerekli tedbirler alınmadığı ve gerekli alt yapı oluşturulmadığı takdirde, insan sağlığı, hayvan sağlığı ve çevre ile ilgili sorunları da beraberinde getirmektedir. Bunun yanında, kullanılamayan hayvansal yan ürünler nedeniyle büyük ekonomik kayıplar oluşmaktadır. Özellikle, veteriner hekim kontrolü dışında yetiştirilen, sevki yapılan, satışa sunulan ve kesilen hayvanlar, bulaşıcı ve salgın hayvan hastalıklarının yayılma riskini arttırmakta ve bu hayvanlardan elde edilen etler insan sağlığı açısından önemli bir risk oluşturmaktadır.  Kurbanlık hayvanların, sokaklarda dolaştırılması, meydanlarda bekletilmesi, satın alınan hayvanların evlerin bahçelerinde, balkonlarda tutulmaları ve uygun olmayan yerlerde kesilmeleri tehlikenin boyutunu daha da arttırmaktadır.

Veteriner Hekimler olarak Kurbanda;

-İnsan sağlığının ve hayvan sağlığının en üst düzeyde korunması

-Hayvanların, hayvan refahı ve hijyen kurallarına uygun olarak kesilmesi

-Çevre kirliliğinin önlenmesi

-Kurban Bayramının kurban ruhuna uygun bir şekilde kutlanması

Temel amacımız ve görevimizdir.

İNSAN SAĞLIĞI BOYUTU

Hayvanlardan insanlara bulaşabilen 200 den fazla zoonoz karekterli hastalık bulunmaktadır.  Hayvanlardan insanlara geçen bu hastalıkların özellikle kurban bayramlarında görülme sıklığı yaklaşık %30 oranında artmaktadır. Türkiye ve pek çok komşu ülkede bruselloz, tüberküloz, şarbon, kist hidatik, sistiserkoz, gibi hastalıklar günümüzde hala görülmekte olup önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturmaya devam etmektedirler. Bilindiği gibi insanlarda görülen hastalıkların % 60 dan fazlası hayvansal kökenlidir. Bunun yanında, insan sağlığı açısından gıdaların ortaya koyduğu riskin % 90 ı hayvansal kökenli gıdalardan kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, hayvan ve hayvansal ürünlerden gelebilecek bu tehlikelerin azaltılması veya ortadan kaldırılması için öncelikle hastalıkların hayvanlarda kontrol altına alınması gerekir.

HAYVAN SAĞLIĞI BOYUTU

Salgın hayvan hastalıklarının yayılmasında en önemli etkenlerden biri kontrolsüz hayvan hareketleridir. Hayvanların kendilerinin oluşturduğu risk yanında, hastalık bulaşmış nakil araçları da hastalıkların yayılmasında çok önemli etkendir. Kurban dolayısıyla artan hayvan hareketleri hastalıkların yayılma riskini çok daha fazla arttırmaktadır. Hastalıkların yayılmasının önlenmesi için Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı her yıl, bir dizi önlemler içeren Hayvan Hareketleri Genelgesi yayınlamaktadır. Bu genelge hükümlerinin uygulanması hastalıkların yayılmasını önlemek açısından önemlidir. Kurbanlık sevki yapacak yetiştiricilerimizin Bakanlığın İl ve İlçe Müdürlüklerine giderek Veteriner Sağlık Raporu almaları, araçların dezenfeksiyonunu yaptırmaları ve genelge hükümleri doğrultusunda sevklerini yapmaları hayvan refahı ve sağlığının korunması açısından gerekli ve zorunludur.

Kurbanlık Alım- Satım Yerleri:

1-Kurbanlık hayvanlar, hayvan pazar ve panayırları ile hayvan borsalarının yanı sıra Kurban Hizmetleri Komisyonu’nca alınan kararlar doğrultusunda belirlenen kurbanlık hayvan satış yerlerinde ve özel kurbanlık kesimi yapılacak işletmelerde alınıp  satılacaktır.

2-Bu gibi yerlerde kulak küpesi ve pasaportu olmayan sığır cinsi hayvanların alınmaları ve satılmaları yasaktır.

Kurbanlık Hayvan Alımlarında Dikkat  Edilecek Hususlar:

1-Veteriner sağlık raporu ve menşe şahadetnamesi olmayan
2-Sığır ve mandalarda küpesi ve pasaportu bulunmayan,
3-Çok zayıf olan
4-Gebe olan
5- Yeni doğum yapmış olan

6- Çok genç ve etleri olgunlaşmamış olan
7- Hastalık belirtisi gösteren;

a- Yüksek ateş olması
b- Tüylerin karışık ve mat olması
c- Bakışların ve dış görünümün cansız olması
d- Pis kokulu ishal ve burun akıntısı olması
e- Çevreye karşı aşırı tepkili veya çok duyarsız olması
f- Vücudun herhangi bir yerinde şişliklerin olması hastalık belirtisi olarak kabul edilir.

Bu tür hayvanların kurbanlık olarak alınmaması gerekir.

Kurban Kesim Yerleri: 

1- Kurbanlık hayvan kesimleri öncelikle, kesim öncesi ve kesim sonrası veteriner hekim muayenelerinin yapıldığı Tarım Bakanlığından ruhsat almış mezbaha ve kombinalarda veya geçici kesim yerleri olarak düzenlenen yerlerde yapılmalıdır. 2- Bu imkana sahip olmayan vatandaşlarımız kurbanlarını kendi bahçelerinde usulüne uygun olarak ve çevreye zarar vermeyecek şekilde kesebilirler. Kesimler temiz ve serin yerlerde yapılmalı ve buralarda bol miktarda su bulunmalıdır. Kesim işlemi, mümkün olduğunca hayvanlar askıya alınarak yapılmalıdır. Böylece kesme ve yüzme işleminin daha temiz ve sağlıklı bir şekilde yapılması yanında kanın akması da daha iyi sağlanacaktır.

3- Ancak, cadde, sokak ve park gibi kamu alanlarında kurbanlık hayvan kesimleri yasaktır.

Kesimde Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Noktalar
Kesim yeri temiz olmalı ve akan su bulunmalıdır.
Kesim yapan kişinin sağlıklı ve temiz olması gerekir.
Bıçaklar sık sık temizlenmelidir.
Hastalıklı doku ve organların kesimi sırasında kirlenen bıçaklar dezenfekte edilmelidir.
Hayvan tutulup yatırılırken veya askıya alınırken işkence-eziyet edilmemelidir.
Kesim mümkünse askıya alarak yapılmalıdır.
İç organlar yüzme işini takiben en kısa sürede çıkarılmalıdır.
Yutak boşaltılmalı, mide-bağırsak, safra ve idrar kesesi ve üreme organları çıkarılmalı,  memeler karkastan uzaklaştırılmalıdır.
Kesim sırasında kan, bağırsak içeriği gibi maddelerle çevrenin kirlenmesi engellenmelidir
Tüketilecek sakatatlar temiz bir şekilde çıkarılmalıdır.
Kurban atıkları çöp varillerine ve gelişi güzel çevreye atılmamalı, kanalizasyon kanallarına dökülmemelidir. Çevre temizliği ve halk sağlığı açısından bu tür atıklar sokak hayvanlarının erişemeyeceği şekilde derin çukurlara gömülmelidir.

Kurban Etlerinin Olgunlaşması ve Muhafazası

Kurban etleri, parçalar halinde temiz kaplara konulmalı ve önce güneş görmeyen serin bir yerde 5-6 saati geçmeyecek şekilde bekletilerek etin sıcaklığının düşmesi sağlandıktan sonra buzdolabına kaldırılmalıdır. Kurbanlık etler henüz kesim sıcaklığında iken buzdolabına poşet içinde veya hava alamayacak bir durumda büyük parçalar halinde üst üste konulursa, buzdolabı ısısı etin iç kısımlarını soğutmaya yetmez. Bu nedenle etin hava almayan kısımlarında çok kısa sürede (2. gün) bozulma ve kokuşma hatta yeşillenme görülür. Böyle kısımlar kesinlikle tüketilmemeli atılmalıdır. Et ve et ürünleri bakterilerin çoğalmaları için son derece uygun bir ortam niteliğindedir. Uygun koşullarda bir bakteri 12 saatte 16 milyara ulaşabilmektedir. Bu durum hafif bir bakteri yüküne sahip bir etin iyi muhafaza edilmediği takdirde bir gece sonra insan sağlığı açısından ne derece büyük bir tehlikeye dönüşebileceği konusunda fikir vermektedir. Kurbanlık etin dayanma süresi, kesim kalitesi ve et parçasının büyüklüğüne göre değişmekle beraber normal buzdolabı koşullarında 5 veya 6 gündür. Bu süre kıymada genellikle 3 gündür. Eğer daha uzun süreli muhafaza düşünülüyorsa etler derin dondurucuda -18 derecede muhafaza edilmelidir.

Atık ve Tüketilmeyen Yan Ürünler
Çevreye atılmamalı,
Akarsulara ve kanalizasyon sularına dökülmemeli,
Üzerine toz kireç dökülerek derin çukurlara gömülmelidir.

Sonuç

Hastalık etkenlerinin büyük çoğunluğu hem insanlar hem de hayvanlar için patojendir. Bu nedenle, hayvan sağlığını ve insan sağlığını ayrı düşünmek mümkün değildir.  Bütün bu değerlendirmelerimiz insan, hayvan ve çevre sağlığını korumak amacına yöneliktir. Bu vesileyle Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak bütün Türk İslam âleminin Kurban Bayramını kutlar, saygılar sunarız.

Dr. Mehmet ALKAN
Türk Veteriner Hekimleri Birliği
Merkez Konseyi Başkanı

 

 

 

URL: http://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=18665

Yazan - Eki 31 2011. Kategori HAYVANCILIK. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazı yoruma kapalı fakat geri izlemeye açık

Yoruma kapalı

| Designed by Mavikedi internet Hizmetleri |