Türkiye’de Kırsal Kalkınma 26: Kırsal Kalkınma İçin Sosyal Girişimcilik


Türkiye’de Kırsal Kalkınma 26: Kırsal Kalkınma İçin Sosyal Girişimcilik

Zir. Yük. Müh. Osman İNAN

Sosyal Girişimcilik Nedir?

Girişimci, iktisadi mal veya hizmet üretimi için doğal kaynaklar, emek, sermaye ve kendi girişimini bir araya getirerek, ekonomik fırsatları yeni değerlere dönüştürüldüğü organizasyonu oluşturan kişidir. Kendisi veya işletmesi için para kazanma amacı hedeflemiştir.

Sosyal girişimci ise, toplumsal sorunları, maddi fayda ve kar ön planda tutmadan ortadan kaldırmaya ve sistemleri dönüştürmeye yönelik girişimlere kalkışan kişidir. Toplumun sorunlarına çözüm aramaktadır.

Kısaca sosyal girişim ve sosyal girişimci toplum yararı için bir girişim fikri üzerinde çalışır. 

Kırsal Kalkınma için Sosyal Girişimcilik Nedir?

Kırsal kalkınma konuları tüm toplumu ilgilendiren konulardır. Bu konularda toplumun tümünün ya da dezavantajlı görülebilen bir kesimi için fikir geliştirip değer üretebilecek kişiler geçmişte daha az gelecekte umarım daha fazla sayıda olacaktır. 

Sosyal girişimci, toplumsal konulara duyarlı, insan sevgisi barındıran, sistemin açıklıklarını görebilen, bu açıklıklara etkili çözümleri olan, fikirlerinin arkasından gidebilen, fikirlerini kabul ettirebilen kişidir. 

Gelecekte de kırsal kalkınma konuları bitmeyecektir. Kırsal alanlarda kalan insanların üretmeleri için daha fazla çaba verilecektir. Bu alan daha da değerlenecektir.

Toplum için bir şeyler yapması gerektiğini düşünen kişi potansiyel bir sosyal girişimci adayıdır. Çok okuyarak, çok toplumsal konularla ilgilenerek, çok insanla tanışıp sorunlarını dinleyerek bir yerden başlayabilir.

Kırsal Kalkınma için Türkiye’den Sosyal Girişimcilik Örnekleri Nelerdir? 

Victor Ananias ve Buğday Derneği, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen sürdürülebilir tarım yöntemlerinin yaygınlaştırılması, insan gereksinimlerinin ekosistem döngülerine uyum içinde yeniden tanımlanması, bireyin bilgilendirilmesi ve becerilerini geliştirebilmesi amacıyla faaliyet alanlarının yaratılması konularında çalışmaktadır.

Güneşin Aydemir ve Bir Tohum Vakfı –  Çamtepe Ekolojik Yaşam Merkezi,  ekolojik yaşam konusunda üretim, araştırma ve eğitim çalışmaları yapmaktadır.

Nazmi Ilıcalı ve DATÜB (Doğu Anadolu Tarımsal Üreticiler ve Besiciler Birliği), organik kooperatif ağı oluşturarak küçük ölçekli çiftlikleri desteklemek için finansman düzenliyor ve çiftçilere yeni pazarları güvence altına alacak ve uzun vadeli sürdürülebilirliğe yardımcı olacak yenilikçi ürün çeşitlendirmesi yoluyla yardımcı oluyor. Ayrıca organik ürünler için bir tüketici tabanı oluşturuyor ve çiftlik ürün sertifikasyonu için güvenilir akreditasyon sistemleri inşa ediyor.

DİĞER HABERLER
Türkiye'de Kırsal Kalkınma 31: Kırsal Kalkınma İçin Leader Yaklaşımı

Tülin Akın ve TABİT Akıllı Tarım Teknolojileri A.Ş, tarimsalpazarlama.com ve Vodafone Akıllı Köy gibi iki önemli girişimle çiftçilere kırsal alanda tarım ve teknolojiyi bir arada kullanarak neler yapılabileceğini gösteriyor. 

Durukan Duru ve Anadolu Meraları, onarıcı tarım yöntemleriyle yetiştirilmiş hayvansal ürünleri şehirlerdeki bilinçli tüketici topluluklarıyla buluşturarak hem toprağı zenginleştiriyor hem de sürdürülebilir, sağlıklı ve adil üretim zincirleri oluşturuyor.​

Uygar Özesmi ve Good4Trust.org, adil ve ekolojik üretim yapan üreticiler ve bu ürünleri satın alan türeticiler bir online platformda buluşarak topluluk oluşturuyor. Türeticilerin, bütün ihtiyaçlarını ekolojik ve sosyal açıdan adil üreticilerden karşıladığı, adil ve ekolojik açıdan sürdürülebilir gelir yarattığı bu modelde, bu değeri toplayan Good4Trust’taki üreticiler de aynı zamanda bir türetici olarak bütün üretim ve yaşam ihtiyaçlarını birbirlerinden karşıladığında, bu değer sistem içinde kalıyor. ​​Modelin öngörüsü, dışarıya kaçan bir değer söz konusu olmadığında, makro ölçekteki döngüsel ekonomi, yani Türetim Ekonomisinin, büyüyerek kar maksimizasyonunun ve tüketime dayalı büyüme ekonomisinin yerine geçeceği yönündedir.

Tanfer Dinler ve TARSİM Tarım Sigortaları Merkezi, dünyanın ilk katılımcı tarım sigortası örneklerinden birini 30 yıl önce Türkiye’de kurguladı. Çiftçilerin faydasını merkeze alarak tasarladığı sigorta modeli ile özel sektör ve kamu kurumlarını bir araya getirdi, çiftçilerin güçlenmesi için onların çıkarlarını gözeten bir ekonomi modelinin var olması gerektiğini TBMM’yi de içine alan büyük kitlelere anlattı. (Köyden Kente Selam Olsun -Tanfer Dinler TEDxIstanbul https://www.youtube.com/watch?v=AVQkp5VkFNA – Güzel bir konuşma olmuş.)

Huriye Göncüoğlu ve Kadın Balıkçılar Derneği, balıkçılık sektöründe aktif olarak çalışan ancak yok sayılan kadın balıkçıların güçlendirilmesi, örgütlenmesi, yine balıkçılıkla ilgili alternatif geçim kaynakları ile tanıştırılmasını hedefliyor. Geleneksel aile balıkçılığını korunması ve devam ettirilmesini sağlamak amacıyla, genç nesil kadın balıkçılara ve çocuklara ulaşıyor, uluslararası bağları genişletiyor, kuvvetlendiriyor. 

DİĞER HABERLER
Rus gazeteci doğum gününde Anıtkabir'i ziyaret etti

Mine Ekinci ve KODA (Köy Okulları Değişim Ağı), köylerde eğitimin kalitesini arttırmak için köy öğretmenleri, eğitmenler, akademisyenler, gönüllüler ve karar mercilerinden oluşan bir ağ oluşturarak, köylerde çocuktan başlayarak tüm topluluğa yayılacak ve kırsal kalkınmayı destekleyecek yenilikçi bir eğitim anlayışını hayata geçirmeye çalışıyor. 

Cem Özkan ve Böcek Şenlik Okulu, ilkokul öğrencilerine doğayı sevdiren bir sosyal girişimcilik örneğidir. Sayın Prof. Dr. Cem Özkan aynı zamanda Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Anabilimdalında Sosyal Girişimcilik dersleri vermektedir. Sosyal girişimciliğin kırsal alan örnekleri hakkında pek çok örnek ve ipucu duyabileceğiniz bir kişidir. 

Kırsal Kalkınma Alanında Gelecekte Ne Konularda Çalışılabilir?

Bu yazıyı okuyan genç girişimciler olacaktır. Hangi konuda çalışabiliriz diyebilirler. Elbette sosyal girişimci ihtiyacı kendisi görebilendir. Bir faydası olabilir bir çağrışım yapabilir belki aşağıda bazı konuları ben yazdım. Bu alanların her birinde sosyal girişim fikri geliştirilebilir. Sizler bunları daha da çeşitlendirebilirsiniz. Kırsal alanda;

  • Eğitim Sistemi; Çocukların, kadınların ve engelli bireylerin, 
  • Sağlık sistemi; Yaşlıların, engelli bireylerin, çocukların, 
  • Tarımda Teknoloji Kullanımı; Otomasyon sistemleri, akıllı tarım,
  • Tarımsal Yayım Hizmetleri; Ürün eğitimleri, Üretim çeşitlendirmesi, Gelir çeşitlendirmesi, Turizm, 
  • Kırsalda Sosyal Hizmetler;  Yalnız yaşamak durumunda kalan yaşlılar, engelli bireyler, 
  • Enerjinin Dönüşümü; Atıkların geri dönüşümü konusunda yapılabilecekler,
  • Çevre; ekolojinin korunması, desteklenmesi. Vb.

Kırsal Kalkınmada Sosyal Girişimlere Destek Veren Organizasyonlar?

  • YÖK Lisansüstü Destekler; Yüksek Lisans veya Doktora (Lisansüstü) konusunu sosyal girişimcilik alanında belirleyerek YÖK’ten destek alınabilir. 
  • YÖK Doktora Sonrası Destekler, Doktora sonrası belirli bir süre içerisinde sosyal girişimcilik alanında bir çalışma ile YÖK’ten destek alınabilir. 
  • Üniversiteler; Bölümlerde sosyal girişimcilik alanında dersler veriliyor. Konuya hakim akademisyenlere fikrinizi iyi anlatabilirseniz sizi fikrinize en iyi desteği bulabileceğiniz kişi veya kurumlara yönlendireceklerdir.
  • Fikir Kuruluşları; Ashoka Vakfı Türkiye (http://ashokaturkiye.org/) gibi faydalı olduğu düşünülen bir proje kabul ettirilebilirse destek alınabilir. Bu konuda çok deneyimliler hangi projelerin daha faydalı olduğu konusunda çok güzel çalışmaları var.
  • Holdingler; Türkiye’de Esas Holding, Zorlu Holding, Sabancı Holding, Koç Holding, Özyeğin Vakfı, Kale Grubu gibi pek çok holding sosyal girişimcilik projelerine destek olmaktadır. Bu hem holdinglerin toplumda itibarını arttırıyor hem de proje arkasında bir büyük güçle hayata geçebiliyor. Kale grubu İbrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Ödülü adıyla da bu alanda sosyal girişimcilere ödül vermektedir (https://www.ibrahimbodurodulleri.com/?utm_source=undefined&utm_medium=undefined&utm_content=undefined&utm_campaign=undefined. BBVA Momentum Sosyal Girişimcilik Ödülleri de her yıl veriliyor. 
  • Vakıf ve dernekler; Çalışma alanıyla uyumlu olarak Türkiye’de pek çok vakıf sosyal girişimcilik projelerine destek verebilmektedir. Ancak para toplamak kendileri için kolay olmuyor. Proje fikrinin gerçekten iyi olması kabul edilmesini sağlayabiliyor. Bunun yanında, vakıf yöneticileriyle konuşmak konusunda kararlı olmak gerekmektedir.  
  • Türkiye Sosyal Girişimcilik Ağı (TSGA); Vehbi Koç Vakfı Proje yürütücülüğünde, Koç Üniversitesi, Ashoka Vakfı, TED Üniversitesi, Sürdürülebilir Kalkınma için Yenilikçi Çözümler Derneği, Sosyal İnovasyon İnisiyatifi Derneği, Social Enterprise UK, Mozaik Foundation ortaklığında çalışmaktadır. Proje, sivil toplum kuruluşlarının ve aktif yurttaşların kapasitelerini ve kamu kurumlarıyla diyaloglarını güçlendirmeye imkân verecek bir sosyal girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor. www.sosyalgirisimcilikagi.org (2014’te başlayan AB tarafından finanse edilen proje 24 ay olarak planlanmış. Eğitimler, sosyal girişimciliğin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi için mücadele ediyor.)
  • (http://sosyalgirisim.org/, https://sosyalgirisim.com/, http://siviltoplumsektoru.org/ sosyal girişimcilikle ilgili pek çok faydalı bilgiye erişebileceğiniz siteler)
  • AB Sosyal Girişimcilik Destekleri – İstihdam ve Sosyal Yenilik Programı (EaSI); sosyal girişimcilik destekleri nereden gelmektedir, inceleyebilirsiniz.  https://www.ab.gov.tr/49876.html
  • Eğitim Destekleri; Üniversitelerde lisans seviyesinde genellikle seçmeli olarak da verilmekle beraber, genellikle yüksek lisans ve doktorada sosyal girişimcilik dersleri verilmektedir. Bunun yanında özellikle bazı özel üniversitelerde sosyal girişimci kulüpleri aktif olarak çalışabiliyor. Koç üniversitesi öğrencilerinin eğitici-bilgilendirici çalışmaları bulunmaktadır. TSGV’nin ve özel bazı kuruluşlar da eğitimler düzenlemekteler.
DİĞER HABERLER
Türkiye kadına şiddetten mahkum oldu

Sonuç;

Bir bölgede çok küçük bile olsa olumlu değişim yapabilen herkes çok kıymetlidir. Sosyal girişim fikri düşünen, geliştiren ve bunu gerçekleştirebilen kişiler insanlığı bir adım ileri taşımıştır. 


8 Ocak 2021. 08:02
0 0 Oylar
Okuyucu puanı:
Abone ol
Bildir
guest

0 Yorum
Inline Feedbacks
Bütün yorumları gör
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
0
Düşünceleriniz bizim için önemlidir, lütfen yorum bırakınız.x