“Türkiye’nin yeni bir ekonomi modeline ihtiyacı var”

 

 

20252-8

 

 

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Türkiye’nin teknolojik dönüşüm, kadınların işgücüne katılımı ve girişimciliğe odaklanan yeni bir ekonomi modeline ihtiyacı olduğunu söyledi.?

 

Hisarcıklıoğlu, Ekonomi Gazetecileri Derneği’nin (EGD) bu yıl 11’incisini düzenlediği Kartepe Ekonomi Zirvesi’nde, “Dünyada ve Türkiye’de Ekonomik Görünüm” başlıklı bir sunum yaptı.

 

Dünya ekonomisi için 2014’te yüzde 3,3, 2015’te yüzde 3,5, 2016’da yüzde 3,7 büyüme beklendiğini aktaran Hisarcıklıoğlu, dünya ticaretinde hala istenen bir büyüme beklentisi olmadığını ifade etti.

 

Petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye’yi hem olumlu hem de olumsuz etkilediğine değinen Hisarcıklıoğlu, “Olumlu tarafı, petroldeki her 10 dolarlık düşüş cari açığa 4,4 milyar dolarlık iyileşme sağlıyor. Olumsuz tarafı ise petrol ürünleri ihraç eden ülkelerin bizim ihracatımız içindeki payı yüzde 65. Türkiye’deki turistlerin yüzde 30’u petrol ihracatçısı ülkelerden geliyor. Ayrıca, müteahhitlik sektörünün yurt dışında yaptığı işlerin yüzde 85’i de petrol ihraç eden ülkelerde. Bu pazarlardaki gelirde düşme var” dedi.

 

Türkiye’nin 2015’teki G20 dönem başkanlığında, B20 kapsamında ilk defa 5 kıtada 12 toplantı gerçekleştireceklerini anlatan Hisarcıklıoğlu, “Bugüne kadar Türkiye’den B20 sürecine katılım sayısı bir elin parmaklarını geçmiyordu. Maalesef Türk şirketleri olarak global düşünce içinde değiliz. Sadece Ankara’yı etkileyerek işlerimizin halledilebileceğini düşünüyoruz. Ama ekonomideki kurallara uluslararası toplantılarda ve merkezlerde karar veriliyor” diye konuştu.

 

B20’de küresel ölçekteki korumacılık tedbirlerine odaklanacaklarını anlatan Hisarcıklıoğlu, ekonomik kriz korkusuyla ülkelerin korumacılık tedbirlerini artırmasının dünyadaki büyümenin yavaşlamasının ana nedeni olduğunu vurguladı.

 

Hisarcıklıoğlu, altyapı yatırımlarındaki açığın dünyanın geleceğini tehdit ettiğini belirterek, “Burada hem projeye hem de finansmana ihtiyaç var. Kurumsal özel sektör yatırımcılarının bu alana çekilmesi için dünya ölçeğinde projeler gerçekleştiriyoruz” ifadelerini kullandı.

 

Rifat Hisarcıklıoğlu, Türkiye’nin G20 dönem başkanlığında İstanbul merkezli olarak kurulacak Küresel KOBİ Forumu’nun bütün dünya KOBİ’lerinin sesi olacağını dile getirdi.

 

-“Türkiye ekonomisi büyümeye devam ediyor”

 

Türkiye’de 2015’in ilk üç ayında gerek dövizdeki dalgalanma, gerek ihracat pazarlarındaki sıkıntılar ve gerek çevre coğrafyadaki karışıklıkların bir an için moral bozduğunu ifade eden Hisarcıklıoğlu, “Ama enseyi karartmaya gerek yok” dedi.

 

Hisarcıklıoğlu, Türkiye ekonomisi için 2015 yılındaki riskleri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) alacağı faiz kararı, çevre coğrafyalardaki karışıklıklar ve genel seçime kadar yaşanacak süreç olarak sıraladı.

 

Avrupa’da beklenen parasal genişleme, petrol fiyatlarındaki gerileme ve açıklanan yapısal dönüşüm programlarının ise Türkiye için fırsat oluşturduğunu dile getiren Hisarcıklıoğlu, iş dünyası temsilcileri arasında yaptıkları bir ankette, yapısal dönüşüm programlarını destekleme oranının yüzde 55,6 çıktığı bilgisini paylaştı.

 

“2015 genel olarak düşe kalka yol alacağımız bir yıl olacak” diyen Hisarcıklıoğlu, şöyle devam etti: “Ama biz iyimser yaklaşıyoruz. Türkiye ekonomisi 2014’te büyümede yüzde 3’ü yakalar inşallah. 2015 için, ilk çeyrekteki öncü rakamlarda büyüme için zayıf sinyaller var. Net ihracat bu dönemde büyümeye katkı vermiyor. Büyümenin iç talebe dayalı olarak olacağını görüyoruz. Zaman zaman aksama olsa da Türkiye ekonomisi büyümeye devam ediyor.

 

İşsizlik hala Türkiye için önemli bir sorun ama Türk özel sektörü 2014’te 2013’e göre 1 milyon 100 bin ilave istihdam sağladı. Bu müthiş bir rakam. Ekonominin lokomotifi inşaat sektöründe de 2014’te yapı ruhsatı sayısında, konut satışında ve yabancılara konut satışında artış var. Sanayi sektörü de 2014’te yüzde 3,6 büyüdü.”

 

Hisarcıklığlu, yurt içinde katma değer vergisi (KDV) tahsilatında geçen kasım, aralık ve ocak aylarındaki yüzde 19’luk artışın da Türkiye’de büyümenin iç talebe bağlı olacağını gösterdiğini söyledi.

 

– “Karekodlu çekler yakında piyasaya girecek”

 

Rifat Hisarcıklıoğlu, geçen yıl iç piyasada protesto edilen senet ve karşılıksız çek tutarlarında enflasyon kadar artış olduğunu belirterek, “Her ne kadar piyasada ters bir algı olsa da karşılıksız çıkan çeklerin oranında 2014’te 2013’e göre bir düzelme var. 2013’te 100 liralık çekin 3,7 liralık kısmı karşılıksız çıkarken, 2014’te bu rakam 3,3 olmuş. Burada sıkıntılı olan bir şey şu; karşılıksız çeklerde 2014’ün son 4 ayına bakıldığında, önceki yılın aynı dönemine göre artış trendi var. Bu 2015 için bir veri olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

 

Kredi Kayıt Bürosu ile birlikte çalışarak geliştirdikleri karekodlu çeklerin yakında piyasaya gireceğini anlatan Hisarcıklıoğlu, “Çek üzerindeki karekod cep telefonundan okutulduğu zaman müşterinin çek endeks puanı çıkacak. İstenirse detaylı rapor da görülebilecek. Buna göre karar verilebilecek. Bu, ticaretin sağlıklı yapılabilmesi için iç piyasa açısından devrim niteliğinde bir karar” dedi.

 

Hisarcıklıoğlu, 2013’te bir önceki yıla göre reel sektörün satışlarının 473 milyar lira, faaliyet karının ise 31 milyar lira arttığını, ancak kredi faiz giderlerinin de 31 milyar lira yükseldiğini belirterek, “Yani artırılan ilave kar, faizlere ödenmiş. Döviz kuru zararından dolayı da 2013’te 2012’ye göre 29 milyar lira eksik kar elde etmişiz. Bu, Türk şirketlerinin niye sermaye biriktiremediğinin en önemli göstergesi. Kredi faizi ve döviz kuru şirketlerimizi direkt etkiliyor” yorumunu yaptı.

 

Her yıl artan bir eğilimde ihracatın riskli bir şekilde yapıldığına işaret eden Hisarcıklıoğlu, “Açık hesap veriyoruz. Geçen yıl ihracatımızın yüzde 65’ini mal mukabili yapmışız. Bu aslında büyük risk. Çünkü, riskli pazarlara ihracat yapıyoruz. Ayrıca global kriz henüz bitmedi. Çevremizdeki sıkıntılar otomatikman Türkiye ekonomisini ve Türk şirketlerini etkiler. Bu noktada Eximbank’ın ihracat sigortası var. İhracatçılarımıza bunu yapmalarını tavsiye ediyorum” dedi.

 

– “Yeni bir ekonomi modeline ihtiyaç var”

 

Hisarcıklıoğlu, Türkiye’nin teknolojik dönüşüm, kadınların işgücüne katılımı ve girişimciliğe odaklanan yeni bir ekonomi modeline ihtiyacı olduğunu vurguladı.

 

“Ne kadar yüksek cari açık, o kadar fazla büyüme” varsayımının yanlış olduğunu dile getiren Hisarcıklıoğlu, eskiden büyümenin motoru görülen cari açığın, artık ilaç olamadığını söyledi.

 

OECD ülkeleri ortalamasında yüksek teknoloji ihracatı yüzde 18 iken Türkiye’de bu oranın yüzde 4 olduğuna dikkati çeken Hisarcıklıoğlu, şunları kaydetti: “Yeni hikayede en önemli bileşen yüksek teknoloji olmalı. Gereksiz günlük tartışmaları bırakıp hepimizin esas konuya odaklanması lazım. Gelirimizi artırmak, işin hamallığından kurtulmak istiyorsak en azından bu ortalamayı yakalamalıyız. Biz bunu rakiplerimiz kadar yapamıyoruz. Gelişmekte olan ülkeler bizden daha önde.”

 

Hisarcıklıoğlu, şirketler açısından yeni bir çıta koymak gerektiğini ifade ederek, en hızlı büyüyen 100 şirket içinde yazılım ve bilişim teknolojileri şirketlerinin sayısının ABD’de 60 iken Türkiye’de 21 olduğuna dikkati çekti.

 

Kamu ihalelerinin Türkiye’nin büyüme politikasındaki yeni trend olduğunu dile getiren Hisarcıklıoğlu, “Meclis’ten geçen yasayla artık kamu ihalelerinde yüzde 51’i yerli olan bir mal ithale göre yüzde 15 daha pahalı olsa da kurum onu almak mecburiyetinde, tercihinde değil. Bu devrim niteliğinde bir adım. Kamu alımı sanayinin dönüşümünde en önemli itici güç” dedi.

 

Türkiye’nin orta gelir tuzağının içine düştüğünü belirten Hisarcıklıoğlu, “Artık yeni reform yapma zamanı geldi. Bu coğrafyada farklılaşmak zorundayız. Zor bir coğrafyada iş yapıyoruz. İnşallah Yemen’deki son gelişmeler mezhep savaşlarına neden olmaz. Mezhep savaşları bütün İslam coğrafyasını tetikleyecek bir unsur. Bu nedenle risk görüyorum. ‘Yemen bizden uzak, bize göre ne var’ diye bakmamak lazım. Allah korusun, bir mezhep savaşının ön sinyali olabilir. Bu hepimizi etkiler” diye konuştu.

 

Rifat Hisarcıklıoğlu, Türkiye’nin eğitim reformuna, hukuk reformuna ve idari reforma ihtiyacı olduğunu dile getirdi.

 

– “Kötü niyetli bazı işletmeler iflas erteleme alıyor”

 

Reel sektörün ayağında prangalar olduğunu dile getiren Hisarcıklıoğlu, işlem maliyetlerini artıran uygulamalardan kurtulmak istediklerini söyledi.

 

İflas ertelemenin, son dönemin en büyük tehlikesi olduğunu aktaran Hisarcıklıoğlu, “Kötü niyetli bazı işletmeler alacaklılarını istismar etmek için iflas erteleme alıyor. Paranı alamıyorsun; bekle ki ne zaman iflas ertelemeyi kaldırtabilirsen… Böyle mantıksız bir şey olmaz” dedi.

 

Art niyetli kişiler tarafından hazırlanan, firmaların isimlerinin yer aldığı “asılsız kara listelerin” internette dolaştığını aktaran Hisarcıklıoğlu, “Batacaklar iddiasıyla kara liste yayınlanınca bazı bankalarımız baykuş gibi onların üzerine atlamaya başladı. Bu listeyi gören bankalar kredileri kapatmaya girişti. Listede adı olan firmalar, ‘Bizim böyle bir sıkıntımız yok’ diye ilan vermeye başladı. Bunu Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanına aktardım” diye konuştu.

 

Türkiye’de bölgeler arasındaki gelişmişlik farkı arasındaki uçurumun büyük bir sorun olduğuna işaret eden Hisarcıklıoğlu, şöyle konuştu: “En zengin bölge ile en fakir bölge arasında tam 4 kat fark var. Marmara bölgesi tıkandı. Türkiye’yi coğrafi olarak yeni bir boyutta düşünmemiz gerek. Zenginliği 81 ile yaymak için mekansal strateji planı hazırlıyoruz. Bölgeler arası farklılığı gidermek ancak mekansal stratejiden geçiyor.

Türkiye sadece Marmara bölgesiyle zenginleşemez. 2023 hedefine ulaşmak istiyorsak yeni Marmara bölgelerine ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.

 

Ortalama yüzde 3 büyümeyle 2020’de Türkiye’de kişi başına gelirin 13 bin dolara geleceğini, yeni bir hikaye yazılabilirse bu rakamın yüzde 7 büyümeyle 17 bin dolara ulaşacağını belirten Hisarcıklıoğlu, “Buna odaklanmalıyız. Kavgaların içinde boğulursak kendimize yazık ederiz. Türk özel sektörünün, girişimcisinin bunu başarabileceğine inanıyorum” dedi.

 

-“Yüksek teknolojili üretimin üssünün Marmara Bölgesi’nin dışında olması gerek”

 

Girişimciliğin bir risk işi olduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, işsizlikle mücadele için de girişimciliğin önemli bir mecra olduğuna dikkati çekti.

 

Dünyada girişimcilik eğitimi alan her 10 kişiden ancak birinin başarılı olabildiğine işaret eden Hisarcıklıoğlu, “İşgücüne katılım çok önemli. İşsizlik oranı yükselmiş gibi görünüyor. Biz her yıl yüksek büyümeyi sürdüremezsek bu oran yukarı doğru çıkar. Eğer sürdürebilirsek işsizliği aşağı doğru indirebiliriz” diye konuştu.

 

Avrupa ekonomisinin canlanması halinde Türkiye’nin bölgeye yüksek ihracatı nedeniyle olumlu etkileneceğini söyleyen Hisarcıklıoğlu, paritedeki volatiliteye ilişkin şunları kaydetti: “Parite konusunda özel sektör olarak bizde bir eksiklik var. Kur riskimizi sigortalayacak sistemleri kullanmıyoruz. Bu tür enstrümanları gelişmiş ülkelerin hepsi bizden daha iyi yapıyor. Bizim de bunları yapıyor olmamız lazım ki bu tip kur fırtınalarında sağlıklı kalabilelim.”

 

– Çözüm Süreci

 

Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan ile Çözüm Süreci’ne ilişkin görüştüklerini anlatan Hisarcıklıoğlu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde istihdam oluşturmak amacıyla sadece devlet eliyle fabrikalar yapılmasının, orta ve uzun vadeli ciddi sıkıntıları olabileceğini dile getirdi.

 

Hisarcıklıoğlu, şöyle devam etti: “Özellikle bir tehlike var, ona dikkati çektik. Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu veya başka bir bölge için ‘Kamu yatırım yapsın, kamu fabrika yapsın, bu fabrikada da mal üretilsin’ dediğimiz zaman bu hepimizin cebinden gider. Burada ne verimli çalışma olur ne gerçek fiyat teşekkülü olur. Bunu yakalayabilmemiz mümkün değil ve 78 milyon olarak bunun bedelini hep beraber öderiz. Devletin artık bugünkü dünyada görevi yatırımcıyı çekecek altyapıları yapmaktır.

 

Her zaman söylerim; huzur olmadan ticaret olmaz, ticaret olmadan zenginlik olmaz. O huzur ortamı olduğu için geçen yıl Türkiye’nin geleceğine en umutlu bakan il yüzde 90’la Batman çıktı; Organize Sanayi Bölgesi’nde bile yeri kalmamıştı. İkinci, yüzde 82 ile Diyarbakır’dı. Üçüncü Gaziantep, dördüncü Kocaeli ve beşinci Bingöl. Yani bir huzur sürecinin bize getireceği katkı çok önemli.”

 

– “Eksiklikleri kırmadan dökmeden söylemek durumundayım”

 

İş adamlarının geleceğe olumlu bakmak durumunda olduğunu vurgulayan Hisarcıklıoğlu, Türkiye’nin zenginleşmesi için herhangi bir kavganın tarafı olamayacaklarını dile getirdi.

 

Hisarcıklıoğlu, 1,5 milyon şirketin temsilcisi ve 15 milyon kişiye istihdam sağlayan iş dünyasının başkanı olarak Türkiye adına güzel günleri arzuladığını belirterek, şunları kaydetti: “Bizler her sabah dükkanımızı kar etmek için açarız, zarar etmek için değil. Onun için ben iyimser olmak mecburiyetindeyim. Ben iş dünyasının başkanıyım, iyiye bakmak durumundayım, geleceğe bakmak durumundayım. Eksiklikleri kırmadan dökmeden söylemek durumundayım. Benim işim siyaset değil, siyaset yapamam. Benim görevim üyelerimin menfaatini iletmek. Siyaset halktan yetkiyi almış olan kişilerin işidir. İş adamı kavga etmez, kavga ederek bir sonuca varamazsınız. Siyasetçi kavga eder mi? Eder ama benim işim kavga değil, kavganın unsuru da olamam. Ülkede huzursuzluk unsuru da olamam.”

 

– “Ali Koç’un sözleri iç siyasetin malzemesi yapıldı”

 

Gazetecilerin, Koç Holding Yönetim Kurulu üyesi Ali Koç’un medyaya “Çocuklarımızın geleceğinden endişe duymamak mümkün değil” başlığıyla yansıyan değerlendirmesine ilişkin bir sorusu üzerine, Hisarcıklıoğlu, şu yanıtı verdi: “İlgili haberin başlığına ve içeriğine baktık, değerlendirme yaptık. B20 İstihdam Görev Gücü Koordinatör Başkanı da olan Ali Koç, orada ‘Dünyadaki işsizlik artıyor, çocuklarımın geleceğinden endişeliyim’ diyor. Dediği bu. Ama biz bunu aldık, getirdik, iç siyasetin malzemesi yaptık.

Bazılarımız haksız yere dövdü, bazılarımız ‘Helal olsun’ dedik. Bence doğru yerde doğru bir şey söyledi; B20 işgücü toplantısında dünyadaki işsizliğin artmasından duyduğu kaygıyı ifade etti. Ama bunu günlük politikanın içinde malzeme yaparsak doğru olmaz.”

 

– “Dolar bir anda yükseldi, bunu fırsat bilip alım yapanlar para kazandı”

 

Rifat Hisarcıklıoğlu, 2001 krizi sırasında KOBİ’lere düşük faizli kredi versin ve ihracat artsın diye TOBB’un Eximbank’a 100 milyon dolar aktaracağını duyurmasının bir haberde “TOBB 100 milyon dolar alacak” diye yansıtıldığını anımsatarak, “Dolar kuru bir anda hızla yükseldi. Kanalı aradık ‘Dolar almayacağız, TL olarak vereceğiz’ dedik. Ama bu haberi vermedi. Bunu fırsat bilip işlem yapanlar kazandı. Sonradan, ‘off the record’ öğrendim. O gün itibarıyla işlem yapan 30 kişi/kurum bu işten para kazanmış” ifadelerini kullandı.

 

Yeni koridorlar ve kümelenme üzerine TOBB’un Türkiye’nin mekansal stratejisini hazırladığını aktaran Hisarcıklıoğlu, bunun tartışılmasını istediklerini söyledi.

 

Hisarcıklıoğlu, “Yüksek teknolojili üretimin üssünün Marmara Bölgesi’nin dışında olması gerek. Bizim yeni bir Marmara’ya ihtiyacımız var çünkü artık Marmara Bölgesi tıkandı, doldu. Yeni Marmara için diyoruz ki İç Anadolu’yu da içine alan kuzey-güney eksenini iki limanda buluşturan şehirlerde olması lazım” diye konuştu.

 

– “Toplumda her kesimde yeni bir anayasa talebi var”

 

Yeni anayasa için kendilerini “Anayasa Gönüllüleri” diye adlandıran 6 bin kişinin içinde kendisinin de olduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, şöyle konuştu: “Çalışmalarımız devam ediyor. ‘Türkiye’nin yeni bir hikayeye ihtiyacı var’ derken anayasa değişikliği diye topluma sorduğunuz zaman büyük bir oranda ‘evet’ çıkıyor, yüzde 80’ler civarında. Herkesin mevcut Anayasa’dan bir şikayeti var. Zaten Meclis’te grubu bulunan 4 siyasi parti de 4 sene önce toplumun tamamına vadetti değişikliği, ama beceremediler, uzlaşamadılar. Toplumda her kesimden yeni bir anayasa talebi var. ‘Yeni hikaye’ dediğim, yeni bir başkanlık sistemi, yeni bir anayasa değil. Ekonomide yeni bir hikayeye ihtiyacımız var, yanlış anlaşılmasın.”

 

KOBİ’lerin Türkiye ekonomisi açısından hayati değeri olduğunu vurgulayan Hisarcıklıoğlu, “KOBİ’ler önemli ama dönüşümü yapmaları lazım. Mevcut sistem sürdürülemez. KOBİ’lerin kurumsallaşması stratejisi bir an önce hazırlanmalı” dedi.

URL: http://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=73661

Yazan - Mar 31 2015. Kategori EKONOMİ, MANŞET. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazı yoruma kapalı fakat geri izlemeye açık

Yoruma kapalı

| Designed by Mavikedi internet Hizmetleri |