Evcil Kuşlarda Böbrek Hastalığı


Lovebird, Peach-faced PJ

 

 

Dr. Kaya DEMİRÖZÜ

Kanatlı Sa‎ً‎ğlığı ve Hastalı‎kları‎ Uzman‎ı

(Drk.demirozu@yahoo.com.tr)

 

 

 

Evcil kuşlarda böbrek hastalığının belli başlı sebepleri nelerdir?

 

Böbrek hastalığı evcil kuşlarda oldukça yaygındır. Evcil kuşlarda böbrek hastalığının birden çok nedeni vardır ,Viral enfeksiyonlar

 

Bazı virusler ya geçici ya da kalıcı böbrek hasarına neden olabilirler. Polyomavirus, özellikle de genç, evcil papağangillerde en yaygın olanıdır. Adenovirus, Çiçek virusu, herpes Virus ve bezli mide genişlemesi sendro-muna neden olan avian bornaviruses (ABV) böbrek hastalığı ile ilişkili bulunmuştur.

 

Bakteriyel enfeksiyonlar

 

Böbrekleri etkileyen bakteriyel enfeksiyonlar genellikle vücudun başka bölgesindeki bir enfeksiyonun kan veya idrar yolu ile yayılması sonucu meydana gelir.

 

Fungal enfeksiyonlar

 

Kuşlarda Fungal böbrek hastalığı nispeten nadir olsa da Aspergillus, bu tür enfeksiyonda en sık rastlanan nedenlerdendir.

 

Toksinler

 

Böbrek toksisitesinin en yaygın nedenleri; aşırı D vitamini düzeyleri (D hipervitaminosis) ve gentamisin, streptomisin gibi aminoglikozid sınıfı antibiyotiklerre reaksiyonlardır. Keza çinko, kurşun kadmiyum, arsenik, bakır, demir, manganez, molibden ve cıva gibi ağır metaller böbrek hasarına neden olabilir. Daha az yaygın olmasına rağmen, diyetteki fazla tuz, böbreklere zarar verebilmektedir.

 

Bir de akut zehirlenme nedenleri arasında organofosfat, karbamat, ya da organik klorürlü pestisitler bulunmaktadır. Bazı bitkileri ve besin öğelerini yeme de böbrek yetmezliğine yolaçmaktadır.

 

Kanser

 

 

Böbrek tümörlerine, özellikle muhabbet kuşlarında sık rastlanmak- tadır. Kimi zaman tümörleri diğer organ ve sinirlere baskı yapmaktadırlar. Tümör bacaklara giden sinirlere baskı yaparsa kuşta halsizlik, bacaklarda hareket zorluğu, ya da ayakta durmakta zorlanabilir. Karın şişmiş olabilir.

 

Vitamin A yetersizliği

 

A hipovitaminosisli hayvanlarda (genellikle A vitamini düşük diyetle beslenme) böbrek hastalığı oluşabilmektedir. Buna en yaygın olarak pelet yem, ilave sebze ve meyve verilmeyen, sadece tohum diyetlerle beslenen kuşlarda rastlanmaktadır.

 

Tıkanma

 

İdrar taşı, ya da hareketi güç büyük bir yumurta idrar yollarında bir tıkanıklık, sonucu,  böbreklerin zarar görmesine neden olabilir. Hastalıklı böbrek kanı yeterince süzemediğinden, ürik asit eklemler veya böbreğin küçük kanallarını birikebilir. Bilindiği gibi böbrek hastalığı gut ile ilişkilidir.

Böbrek hastası kuşlarda ne gibi belirtiler gözlenir?

Böbrek hastalığının en sık görülen semptomlar:

  • Depresyon ve uyuşukluk,
  • Tüylerde kabarma,
  • Zayıflama,
  • Aşırı su tüketimi,
  • İshal,
  • İştahsızlık,
  • Dehidrasyondan muzdaripkuşlarıngözlerinietrafındakideri kırışık, gaitaları küçük ve kurudur. Kanlı dışkı, sindirimsistemindehafifiç kanamaya işaret Bu böbrek hastalığınınbirbelirtisi olabildiği gibi, aynı zamanda kurşunzehirlenmesisonucu da görülmektedir.

Hastalığın iki klinik formu bulunmaktadır. Toksisite sonucu akut has-talık belirtileri aniden ortaya çıkar ve çok şiddetli olabilir. Kronik böbrek hastalığı, başlangıcı çok yavaş olabilir ve hastalığa özgü belirtiler görül-mez, yani kuş sadece iyi değildir. Hastalığın akut veya kronik olup olma-sı, tipik olarak nedene ve kuşun yaşına bağlıdır..
Neden bağlı olarak; kuş daha fazla su içecek ve ishal olacaktır, karın büyümüş, uçamaz, yediğini çıkarma, kusma ya da kabızlık dikkati çeken bulgular arasındadır. Eğer böbrek hastalığı guta neden olmuşsa; topallık ve eklemlerin şişmesi görülebilir.

 

Teşhis

 

Böbrek hastalığı tanısı; detaylı bir tıbbi öykü, fizik muayene, tam kan sayımı, kan biyokimyası (elektrolitler de dahil olmak üzere, total protein, albümin, ürik asit, kan üre nitrojen ve kreatini) bir idrar tahlili sonuçlarına dayalı olarak, radyografi çok yararlı olabilir ve bazen kloakal swap, endos-kopi, ultrason ve böbrek biyopsisi de gerekebilir.

 

Tedavide kritik noktalar nelerdir?

 

Genel tedavi; serum verilmesi, tüp yemlikte beslemeveek bir ısısağlanması şeklinde yürütülür.Periyodikkan testitedaviyeyanıtıizlemek vebuna göredüzenlemeler yapmak içingerekliolabilir.

 

Bakteriyel enfeksiyonlar böbrek hastalığının ortak nedeni olabilir ya da genellikle sekunder olarak devreye girebilir; bu yüzden, antibiyotikler genellikle tedaviye dâhil edilir. Böbrek hastalığının tetikleyen nedenin de tedavi edilmesi gerekir. Antiviral yahut antifungal ilaçlar, gut veya toksin-lerin,  A, B kompleks, C ve E vitamini takviyesi ya da cerrahi için özel tedaviler gerekli olabilir. Sağlıklı temiz suyu eksiksiz verilmeli ve diyetten protein düzeyi azaltılmalıdır.

Renal işlev bozukluğu veya böbrek hastalığı evcil kuşlarda oldukça yaygındır ve yaşlı kuşlarda daha sık sorunlara yol açmaktadır. Normal çalışan böbrekler kandan atık maddeleri süzerek idrarla atar. Böbrekler, yaşamı idame ettiren hayati organlardır. Böbrek yetmezliği, kuşun kaliteli yaşamı üzerinde bir potansiyel oluşturmakta ve ciddi bir risk teşkil etmektedir.

 

Ne yazık ki, birçok durumda, kuşlarda böbrek hastalıkları genellikle kronik bir haline geldikten sonra hekime götürülür ve müdahalede geç kalındığından hastalığın prognozu yüz güldürücü olmayabilir.


Yazan - 20 Kasım 2014. Kategori Dr. Kaya DEMİRÖZÜ, HAYVANCILIK, SAĞLIK. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazı yoruma kapalı fakat geri izlemeye açık
0 0 Oylar
Okuyucu puanı
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
Bütün yorumları gör
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
0
Düşünceleriniz bizim için önemlidir, lütfen yorum bırakınız.x
()
x