Fransız Mera Bazlı Etçi Tavuk Yetiştiriciliği: Label Rouge


Fransız Mera Bazlı Etçi Tavuk Yetiştiriciliği: Label Rouge

Prof. Dr. Tülin Aksoy
Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, ANTALYA

Giriş

Son yıllarda tüketiciler otlatmalı tavukçuluk ürünlerine giderek artan bir ilgi göstermektedir. Endüstriyel tavukçuluğu başarı ile transfer etmiş olan ülkemizde de bu yönde bir eğilim vardır. Bu yazının amacı, otlatmalı tavukçuluk için çok başarılı bir örnek olan Fransız “Label Rouge” et tavukçuluğu hakkında tanıtıcı bilgiler vererek, bu tarz üretim modellerinin ülkemizde de gelişmesi için katkı sağlamaktır. 

Label Rouge” deyiminin dilimizdeki karşılığı “Kırmızı Etiket”tir ve bu etiketin logosu (aşağıda verilmiştir). “Label Rouge” etiketli ürünler süper kalite garantili ürünlerdir ve bunun göstergesi olarak ürünlerin etiketinde Şekil 1’deki logo yer alır. Merada yetiştirilen kümes hayvanları, Fransa’da “Label Rouge” adlı programın önde gelen ürünüdür. En gelişmiş ve etkin segment et tavukçuluğudur, bunun yanı sıra yumurtacı tavuklar, hindi, ördek, kaz, beç tavuğu, bıldırcın ve kaponlar da bu logo altında üretilir ve satılır. Ayrıca jambonları, sosisleri, yumurta, tavşan eti ve peynir ürünleri de vardır.  Bu program tüketicilere birinci sınıf kalitede ürünler sunar, çiftçi gelirini arttırır ve kırsal kalkınmayı güçlendirir. Üreticiler “filier” denilen örgütlere üyedir ve kendi markaları ile ürünlerini ortak bir etiket altında üretir ve pazarlarlar. Üretimin her aşamasında katı standartların uygulanıp uygulanmadığı tarafsız sertifikasyon kuruluşları tarafından denetlenir. ABD başta olmak üzere diğer ülkeler bu programı dikkate almakta ve uygulamaya çalışmaktadırlar. 

Label Rouge programı üstün kalite ve gurme lezzete odaklanmıştır ve üreticilerin tabandan örgütlenmesi ile başlayan Label Rouge hareketi, taraflar (çiftçiler, üreticiler, tüketiciler ve kuruluşlar) birlikte çalıştığında neler yapılabileceğinin güzel bir örneğidir.  İkinci Dünya savaşından sonra Fransa’da da tavukçuluk endüstrisi hızla gelişmiştir, ancak tüketiciler köy tavuğunun lezzetini talep edip küçük pazarlara yönelince bir grup vizyoner çiftçi bir araya gelerek bu hareketi başlatmışlardır. Zaman içinde büyüyen ve kurumsallaşan hareket devletten de gerekli desteği almıştır. 

Label Rouge üretimi “Landes” bölgesinde başlamış olsa da onu uygulanabilir bir endüstri haline getirmede etkili olan “Loue” filiere’iydi. Label Rouge sistem, ürün süpermarketlerde yaygın olarak bulunana kadar bir endüstri olarak büyümedi. Fransa’da üretilen kanatlı etinin % 16’sı Label Rouge programı çerçevesinde üretilmekte ve bu programın logosunu içermektedir. Fransa’da perakende düzeyinde satılan tavuk etinin 1/3’ini, bütün satılan ürünlerin ise 2/3’sini bu tarz ürün oluşturur. Yüksek fiyatına rağmen (geleneksel ürünün 2-2,5 katı fiyatlı) bu rakamların yakalanmış olması şaşırtıcı bir başarıdır. Ülkede kanatlı hayvancılık yapan çiftçilerin % 40’ı bu programın uygulayıcılarıdır. Label Rouge tavukçuluk genellikle diğer hayvancılık dallarında faaliyet gösteren ve tahıl üreten çiftliklerde yer aldığından rasyonlar çiftlikten elde edilen tahıllarla desteklenir ve kümes hayvanları bu işletmelerin gelirlerinin % 50’sini getirebilir. 

Bu tarz üretim tat ve gıda güvenliği ile serbest üretim uygulamaları gibi kalite özelliklerini vurgular ve ortalama bir tüketici, Label Rouge ürün ile geleneksel ürünü tat bakımından ayırt edebilir. Tavuk eti lezzetli ve sıkıdır ama sert değildir. Düzenli tat testleri sertifika gerekliliğidir. Üstün lezzetin ana nedeni, geleneksel endüstride kullanılan hızlı gelişen genotipler yerine yavaş büyüyen genotiplerin kullanılmasıdır. Bu yavaş gelişen kuşlar halk elindeki sürülerden elde edilir ve eşeysel olgunluğa yakın yaşta kesilir. Label Rouge tavuk karkasları da gözle ayırt edilebilir, daha uzundur ve daha küçük bir göğse ve daha büyük butlara sahiptir.

İlgili: Avrupa Birliği Tavukçuluğuna Ait Bazı Rakamsal Bilgiler

Standartlar 

Kaliteyi garanti eden sıkı ve kapsamlı standartlar aşağıda verilmiştir (Tablo 1). Bağımsız sertifikasyon kuruluşları her sürüyü en az bir kez denetler. Denetim yem fabrikaları için yılda iki, kesimhaneler için ayda bir ve kuluçkahaneler için yılda iki kez yapılır. Her denetim ziyareti bakteriyolojik testleri de içerir. Yılda 5 kez tat testi yapılır.

Tablo 1. Etçi piliç üretimi için Label Rouge standartları

Loue ve Landes filierlerinde otlaklar etrafında çit kullanılmaz, buna rağmen yırtıcılardan kaynaklanan kayıp oranı sadece % 1’dir. Landes filierinde üretim ormanlık alanlara yerleştirilmiş hareketli küçük barınaklarda yapılır (Şekil 4). Yavaş gelişen genotiplerin kullanılması ve düşük yoğunluklu üretim sistemi kuşların sağlığı bakımından avantajlar sunar; ascites, bacak sorunları ve ani ölümler en alt düzeydedir ve kanatlı hayvanların bağışıklıkları yüksektir. Fransa’da konvansiyonel sistemde % 6 olan ölüm oranı 12 haftalık Label Rouge üretimde sadece % 3’tür. Uzun ömürleri nedeniyle bu tarz üretimde kuşlara Marek aşısı yapılmaktadır. Ayrıca koksidiyoz aşısı yapılmakta ve yemlere kurt gidericiler katılmaktadır. Çiftlik düzeyinde biyogüvenlik önlemlerine özel önem verilir. Uygun sanitasyon ve mera dinlenmesi için iki üretim dönemi arasında 21 gün ara verilir, dolayısıyla yıllık parti sayısı sadece 3,2’dir.

Yavaş büyüyen kuşlar için düşük proteinli ve düşük enerjili karmalar kullanılır. Bilindiği gibi, endüstrideki hızlı gelişenler için % 24 ham proteinli başlatma ve % 18 proteinli bitirme yemleri kullanılırken, Label Rouge rasyonları % 20 proteinle başlar ve % 15’le son bulur. Bilindiği gibi et ürünlerinin yem hammaddesi olarak kullanımı AB’de yasaklanmıştır. Et unu ile karıştırılabileceği için Label Rouge üretimde balık unu bile yasaklanmıştır. Bitkisel yağ kullanılabilir, GDO’lu yem hammaddeleri kullanılamaz. 

Bazı kesimhaneler sadece Label Rouge piliçleri keserler, bazıları ise konvansiyonel piliç de keserler. Tüylerin ıslatılmasında daha düşük sıcaklık tercih edilir ve daha uzun süre bekletilir, düşük ısı tercih edilmesi deriyi sağlamlaştırır. Karkaslar hava ile soğutularak su emmesi engellenir. 

Sonuç

Son derece düşük oranda kırsal nüfusa sahip olan ABD’nin bile transfer etmeye çalıştığı bu sistem hak ettiği ilgiyi görmelidir. Tüketicinin bu tarz ürünlere olan ilgisi bizleri motive etmelidir.

Şekil 1. Label Rouge etiketi
Şekil 2. Sabit kümesli bir çitlikten görüntü
http://www.volaillelabelrouge.com/en/what-is-label-rouge-poultry/
Şekil 3. Label Rouge üretimde yaygın olarak kullanılan kahverengi tüylü çıplak boyunlu yavaş gelişen piliçler
http://www.volaillelabelrouge.com/en/a-collective-approach-based-on-a-set-of-specifications/

Kaynaklar 

http://www.volaillelabelrouge.com/en/what-is-label-rouge-poultry/

https://www.thepoultrysite.com/articles/label-rouge-pasturebased-poultry-production-in-france

https://livestockconservancy.org/wp-content/uploads/2021/01/LaRouge.pdf


1 Mayıs 2022. 08:35
0 0 Oylar
Okuyucu puanı
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
Bütün yorumları gör
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
0
Düşünceleriniz bizim için önemlidir, lütfen yorum bırakınız.x
()
x