Rusya bitirdi, Türkiye başlamadı…


8545495868

 

 

 

Rusya’nın AB’ye rest çekerek yönünü Türkiye’ye çevirdiği yeni doğalgaz boru hattı projesi konusunda son durum: Moskova daha önce Karadeniz’in altından Bulgaristan’a uzanan “Güney Akım” boru hattı projesinden kesin olarak vazgeçtiğini ve yerine Türkiye topraklarından geçecek “Türk Akımı” projesini kesin olarak inşa edeceğini açıklamasına rağmen Ankara “ihtiyatlı” tavrını sürdürüyor.

 

Son olarak Başbakan Ahmet Davutoğlu Davız zirvesinde dün yaptığı açıklamada Rus tarafının “kesin” gözüyle baktığı proje için  “Biz daha tam olarak kabul etmedik. ‘Hayır’ da demedik. ‘Dikkate alacağız’ dedik” açıklamasını yaptı.

 

Bu açıklamalar “Türkiye’nin gaz fiyatı pazarlığında elini güçlendirmek içim manevra yapması” olarak yorumlanıyor.

 

Davos’ta Rixos Otel’de yapılan resepsiyon sırasından Davutoğlu’na ”Türkiye’nin Rusya ile olan enerji işbirliğini Avrupa Birliği bağlamında nasıl değerlendirirsiniz? Yeni boru hattı Türkiye üzerinden geçecek, bu Türkiye’yi nasıl etkileyecek” sorusu yöneltildi. Başbakan bu soruya özetle şu yanıtı verdi:

 

”Türkiye’nin enerji merkezi haline gelmesini istiyoruz. Eskiden ‘tüm yollar Roma’ya çıkar’ denirdi. Biz de şimdi tüm enerji boru hatlarının Türkiye’den geçmesini istiyoruz. Doğudan batıya, kuzeyden güneye enerji boru hatları ve koridorlarının Türkiye’den geçmesini istiyoruz.

 

Azerbaycan ile TANAP projesi var. Kerkük’ten Yumurtalık’a da petrol boru hattımız var. İran ile bir doğalgaz boru hattımız var. Batı ve Mavi Akım var Rusya ile. Gelecekte daha da fazla olacak. Kıbrıs’ta barışa ulaşılabilirse Kıbrıs’ın çevresindeki doğalgaz da Türkiye’den geçecektir.

 

2009’da Nabucco projesini başlattık. Ben yeni dışışleri bakanı olduğumda ele aldığım ilk projeydi. Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye, Bulgaristan, Macaristan’dan Avusturya’ya kadar gidiyor. AB’nin stratejik bir vizyonu yoktu ve bu projeyi desteklemedi.

 

Ruslar Nabucco’nun kendisini baypasladığını fark ettiğinde, Nabucco’yu baypaslamak için, direkt, doğrudan Bulgaristan’a ulaşmak için Güney Akım’ı başlattı. Biz TANAP projesini başlatmaya karar verdik.  Bunun sebebi AB’nin, Nabucco’yu desteklememesiydi. Şimdi aynı Avrupa TAP olsun diye TANAP ile birleşsin diye bize geliyorlar.

 

Ruslar da aslında Güney Akım’ın yönünün Bulgaristan’dan Türkiye’ye çevirmek için bize geldiler. Tüm ülkelere ve her türlü teklife açığız. Hiç kimse Türkiye’yi eleştiremez. Alternatif enerji yolları AB için çok önemliyse Nabucco’yu da desteklemelilerdi. Bugün halen önemliyse bizimle enerji faslını açmalılar. Şimdi enerji faslını engelliyorlar. Ama diğer yandan da AB’nin çıkarını düşünmemizi istiyorlar.”

 

Davutoğlu, Rus tarafının Güney Akım projesini artık “Türk Akımı” diye adlandırdıklarını belirterek şöyle devam etti:

 

”Biz daha tam olarak kabul etmedik. ‘Hayır’ da demedik. ‘Dikkate alacağız’ dedik. Bu projenin etkileri ne olacak, yapılabilir mi, fizibilitesi nasıl? Önce çalışacağız, sonra karar vereceğiz.”

 

RUSYA KOLLARI SIVADI BİLE

 

Davutoğlu’ndan yeni proje için “ihtiyatlı iyimser” bir açıklama gelirken, Rus tarafı projeden en ufak bir tereddüt duymadan kolları sıvadı.

 

Gazprom Başkanı Aleksey Miller “Kesin karar verildi. Yeni boru hattı Türkiye-Yunanistan sınırına gidecek, AB gazı oradan kendisi alacak” dedi. Rusya Enerji Bakanı  Aleksandr Novak da dün yaptığı açıklamada “Türk Akımı” projesinin kesin kararları olduğunu AB’ye bildirdiklerini ve gazı Türkiye topraklarından almak için altyapı hazırlıklarına başlamalarını önerdiklerini söyledi.

 

Hatta Şzvestiya gazetesi dün Gazprom’un “Türk Akımı”na kaynak ayırmak için Rusya içinde diğer bazı projelerini şimdilik rafa kaldırdığını yazdı. Yani Rus tarafı “Türk Akımı”na oldu bitti gözüyle bakıyor.

 

Rus basınında son dönemde çıkan haberlerde de “Türk Akımı” projesinin kesinleştiği, geri dönüş olmadığı,  bu projenden en çok Türkiye’nin kazançlı çıkacağı, Türkiye-Rusya ilişkilerinin daha da gelişeceği gibi yorumlar tekrarlanıyor.

 

TÜRKİYE PAZARLIK PEŞİNDE

 

Bu arada öne çıkan bir diğer yorum, Ankara’nın yeni proje için kesin bir dil kullanmamasının “pazarlı kozu” olduğu yolunda. Konuyu bu şekliyle en son dün New York Times gazetesi gündeme getirdi. Rus medyasına da yansıyan genel kanı, Putin’in son Ankara ziyaretinden Gazprom’un Türkiye’ye  verdiği yüzde 6’lık indirimi Ankara’nın az bulduğu, yeni boru hattına izin verme karşılığında daha büyük indirim istediği şeklinde.

 

Rusya “Türk Akımı” boru hattıyla yılda 63 milyar m3 gaz yollamayı bunun 14 milyar m3’ünü Türkiye kullanırken kalanını AB’ye ihraç etmeyi planlıyor. Gazprom en az 10 milyar dolar maliyeti olduğu tahmin edilen projeye “hemen” başlamak istiyor. Putin’in gezisinde proje için Gazprom ile Botaş arasında bir memorandum imzalanmış ve konunun incelenmesi kararı alınmıştı. Yani Türkiye henüz bağlayıcı bir belgeye imza atmış değil.

 

Bu arada Güney Akım’ı AB baskısıyla bloke eden Bulgaristan ise “çark edip” Moskova’ya mesaj yollayıp “İnşaattan vazgeçmedik” mesajı veriyor. Bulgar hükümeti dün “Rusya’dan projenin iptal edildiğine dair resmi bildirim almadık, biz projeye devam etme yanlısıyız” açıklamasını yaprı. Ancak Moskova’nın görüşü net: “Artık çok geç. Proje Türkiye ile inşa edilecek.”

 

NEW YORK TİMES: “SIKI PAZARLIK VAR”

 

Rusya’nın vazgeçtiği Güney Akım projesinin alternatifi olarak Türkiye üzerinden yeni bir gaz boru hattının döşenmesi konusunda ciddi olduğu belirtilirken Rus gaz şirketi Gazprom ile Türk hükümeti arasında yapılan müzakerelerde Türk tarafından “sıkı” bir pazarlık yaptığı, gaz fiyatının indirilmesini şart koştuğu öne sürülüyor.

 

New York Times gazetesi, Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in Aralık ayında Bulgaristan üzerinden Avrupa’ya gaz taşıyacak Güney Akım projesinden vazgeçtiklerini, bunun yerine Türkiye üzerinden bir boruhattı döşeneceğini açıklayarak dünyayı “şaşırttığını”, Batı’da birçok kişinin, açıklamanın AB’nin pozisyonunu gözden geçirmeye yönelik bir blöf ibaretinden olabileceğini düşündüğünü ancak son haftalarda Gazprom’un “Türk Akım” projesi konusunda “ciddi” olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

 

ODATV’nin çevirisini aktardığı analize göre,  Gazprom’un Türk hükümet yetkilileriyle aktif bir biçimde müzakere ettiğini, Türk tarafının da “sıkı” bir pazarlık yaptığının söylendiğini yazan gazete, Gazprom’un “önde gelen bir Türk gaz dağıtım şirketi”nde pay almak istediğine dikkat çekiyor.

 

ABD gazetesi, herhangi bir tereddüt kalmış ise de Gazprom Genel Müdürü Aleksei Miller’in geçen hafta sarf ettiği “Türk Akım şimdi tek boruhattı. Başka seçenekler yok. Avrupalı ortaklarımız bu konuda bilgilendirildi ve şimdi onların görevi, Türkiye ve Yunanistan sınırlarından gaz taşımak için gerekli altyapı tesis etmektir” sözlerini anımsatıyor.

 

GAZPROM’A “10 MİLYAR DOLARA” MAL OLACAK

 

Analistlerin Türkiye üzerindeki boruhattının Gazprom’a 10 milyar dolara mal olacağını tahmin ettiklerini belirtirken Gazprom’un şimdiye kadar Güney Akım’da 4.7 milyar dolar harcadığının hesaplandığını anlatan NYT, şunları da yazıyor:

 

“Bazı analistlerin, Türk akımının fizibilitesi konusunda kuşkuları varsa da başkaları da Türkiye’ye bir rotanın tesis edilmesinin stratejik ve ekonomik acısından mantıklı olduğunu, Rusya’nın, Almanya’dan sonra Avrupa bölgesinde şimdiden Gazprom’un ikinci büyük gaz müşterisi olup hızla büyüyen bir gaz pazarı oluşturan ülkedeki konumunu sağlamlaştıracağını söylüyorlar.”

 

“GÜNEY AKIM’DAN ÇOK DAHA MANTIKLI”

 

Oxford Enstitüsü’nde gaz programı başkanı olan Jonathan Stern’in Türkiye üzerinden planlanan boruhattı için “Güney Akım’dan çok daha mantıklı. Rusya’nın ihtiyacı olan o pazarı sağlamlaştırmak, çünkü diğerler büyümüyor” değerlendirmesine de dikkat çekiyor.

 

NYT, Rusya ile Türkiye arasında boruhattının rotası ve anlaşmanın finansal meselelerine ilişkin müzakerelerin “yavaş” ilerlediğini belirttiği haberinde bir Türk yetkilisine dayanarak “Bunun nedeni de kısmen Türk hükümetinin Gazprom’un itibarını kurtaracak, Güney Akım’ın alternatifine olan ihtiyacını, Rus gazı için daha düşük fiyatları müzakere edebilmek için koz olarak kullanmaya çalıştığı gibi görünmesidir” diye yazıyor.

 

“Öyle görünüyor ki Türk yetkililerinin ellerinde kozlar var. Çünkü biliyorlar ki Gazprom Türk rotası konusunda çabuk ilerlemezse büyük miktarda maliyet tasarrufu olasılığı yok olabilir” diyen NYT, Gazprom’un Güney Akım için Karadeniz’de yapılacak boru döşeme çalışmalarını yürütmesi için anlaştığı İtalyan Saipem şirketine para ödemekte olduğunu anımsatıyor.

 

Vladimir Putin’in Türkiye’ye gaz fiyatında yüzde 6’lık bir indirim önerdiğini ancak Rus gazı için Almanya’dan çok daha fazla para ödeyen Ankara’nın daha iyi bir anlaşma için bastırdığına dikkat çeken gazete, haberini “Türk yetkilisi, ‘gaz fiyatlarında arzu edilen bir indirim sağlayamadığımız sürece hiçbir şey görüşülmüyor’ diyor” diye noktalıyor.

 

 

 

turkrus.com


Yazan - 23 Ocak 2015. Kategori MANŞET, EKONOMİ, DÜNYA. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazı yoruma kapalı fakat geri izlemeye açık
0 0 Oylar
Okuyucu puanı
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
Bütün yorumları gör
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
0
Düşünceleriniz bizim için önemlidir, lütfen yorum bırakınız.x
()
x