Yumurta’nın Gizemi


Ellerinde, tepkilerini göstermek için yumurtadan başka araç olmayan ortaçağ köylülerinin eylemleri ülkemizde yeni bir moda haline gelmek üzere. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde gençler, TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Burhan Kuzu’ya yumurta attılar. Burhan Kuzu ise anlık bir öfke ile “O yumurtaları atacağınıza yeseydiniz kafanız daha iyi çalışırdı,” anlamına gelecek şeyler söyledi.

Dünyanın wikileaks belgelerini konuştuğu bugünlerde biz yumurta atma eylemlerini konuşuyoruz. Elin ‘haşarı çocukları’ küresel hegemonyanın gizli belgelerini çalıp faş ederken bizimkiler halen yumurta atıyor ve muhtemelen bunun dâhice bir buluş olduğunu düşünüyor.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Cuma günü yaptığı konuşmada “O yumurtaları hocalarınıza atacağınıza omlet yapıp yeseydiniz ya,” dedi. Benzer açıklamaları daha önce Egemen Bağış ve Mehmet Ali Şahin de yapmıştı. Mülkiye hocalarından Prof. Dr. Doğu Ergil daha ilginç bir buluşa imza atarak davet edildiği konferansa elinde sucuklarla gitti. Protestolara maruz kalan Burhan Kuzu bile Kamer Genç’in kendisine “Sana çürük yumurta attılar,” yollu sataşmasına “Hayır, çift sarılıydı,” diye karşılık vererek olaya mizahi bir açıdan bakılabileceğini ortaya koydu.

YUMURTA SEMBOLİZMİ

Politikacılara fırlatılan yumurtalardan ‘devrim’ çıkabileceğini düşünenleri bir kenara bırakırsak, yumurtadan çıkan şeyler kültür ve mitlerin oluşumunda önemli bir rol oynadı

Çinliler ilk insanın Tanrı tarafından suyun üzerine bırakılan yumurtadan çıktığına inanır. Mısır güneşi Ra, Mısır kazının kuluçkaya yattığı kozmik yumurtadan çıkmıştır. Yunan mitolojisinde Zeus’un ikiz çocukları, Zeus ve Leda tarafından yumurtadan çıkarılmışlar; yumurta kabukları birer şapka misali başlarında kalmıştır. Brahma da yumurtadan çıkan efsanevi karakterlerden biridir. Budizm’de yumurta kabuğu ‘cehalet kabuğu’dur ve kırılmasıyla ışığa kavuşulur, ‘aydınlanma’ya erişilir. Buradan bizim eylemcilerin de ‘aydınlanmacı’ olduklarını anlıyoruz.

Yumurta ile ilgili inanış ve ritüeller çok çeşitlidir. Paskalya ve Nevruzlarda yumurtaları boyamak ve hediye etmek çok eski bir adettir. Yeni yıl ağacı olarak da bilinen Aziz Yuhanna ağaçları, mayıs ayında yumurta kabuklarıyla süslenir. Eskiden birçok tarım toplumlarında bereketi artırsın diye yumurtalar havaya atılır ya da toprağa gömülürdü. Topraktan yapılıp mezarlara konulan yumurtalar ise ölümsüzlüğü simgeler. Avusturya’da yumurtalar çatıdan fırlatılır ve düştüğü yere gömülür. Bu ayinin evleri yıldırım çarpmasından koruyacağı düşünülür. Umalım ki eylemcilerin attığı yumurtalar da politikacıları şimşeklerden korusun.

İşin bir de simya boyutu var. Simyacılıkta felsefe yumurtası, sonradan felsefe taşına dönüşecek olan ilk maddeyi temsil eder. Bu da gösteriyor ki yumurtanın taşa dönüşmesi tehlikesi vardır ve o zaman işler iyice tatsızlaşıp karmaşıklaşacaktır

HÜKÜMETİN YUMURTA KARNESİ

Yumurta atma eylemlerinin ardından birçok köşe yazarı hükümetin yumurta karnesinin kırıklarla dolu olduğunu iddia eden yazılar kaleme aldı. Rakamlara bakılırsa bu iddia doğru değil. Türkiye, AK Parti hükümetinin iktidarda bulunduğu sekiz yıl boyunca yumurta ihracatını 40 kattan fazla artırmış. 2002 yılında 32 milyon adet civarında yumurta ihraç edilirken, 2009 yılında bu sayı 1.2 milyarı aşmış. 2010 yılının ilk dokuz ayında ise 1 milyar 388 milyon yumurta ihraç edip, 89 milyon dolar gelir sağlayarak bir rekora imza atılmış. Bu başarıyla Türkiye, yumurta üreticisi ülkeler arasında ilk 10’a girmiş. Yine bu hükümet döneminde damızlıkta yerli yumurta dönemi başlamış. Yumurta ihraç ettiğimiz ülkeler arasında başı Irak, Suriye ve İsrail çekiyor. Demokrasi ile yumurta arasında kurulan bağlantıya bakılırsa bu ülkelerdeki demokratik yumurta eylemlerini el altından teşvik etmek iyi bir ihracat stratejisi olabilir.

YUMURTA GEYİKLERİ

Yumurta eylemleri sanal âlemde ilginç yumurta geyiklerinin dönmesine neden oldu. İşte onlardan bazı seçmeler

– Sivil toplum kuruluşları ve siyasi partiler arasında yumurta atma turnuvası düzenlensin. Memleketi en çok yumurtayı atıp rakiplerini yıldıranlar yönetsin.
–  Toplantı ve konferanslara katılan politikacılar yanlarında bir küfe yumurta taşıyıp protestoculara karşılık versin.

–  Orantısız güç kullanmamaları için polislere sucuktan yapılmış joplar verilsin.
–  Politikacılar için yumurta tutmayan takım elbiseler üretilsin

–   Çift sarılı yumurtalarda denge problemi olduğundan atışlarda isabet kaydetmek için tek sarılı yumurtalar seçilsin.
–  Gericilikle mücadele için devekuşu yumurtası kullanılsın. (Mimar Sinan örümcek bağlamaması için cami kubbelerine devekuşu yumurtası astırırdı.)

–  Emeğe saygısızlık yapmamak için yumurtalar atılmadan önce üretici tavukların izni alınsın.
–   Gençler sokak ve amfileri kirletmek yerine bilgisayarda yumurta atma oyunu oynasın.

 YUMURTA SÖZLÜĞÜ

Sırtında yumurta küfesi olmayan öğrencilerin yumurtalı eylemlere başlaması Türkçemizin yumurta ile ilgili deyimler bakımından ne kadar zengin olduğunu hatırlamak için bir fırsat

Yumurtacı: Yumurta (s)atan kişi
Yumurtabaz: Yumurtayla göz bağcılığı ve el çabukluğu gösterileri yapan kimse

Yumurtadan daha dün çıkmış: Bilgiçlik taslayan
Yumurtlamak: Alakasız işler yapma

Yumurtadan yün kırkmak: Cimrice davranmak / Olmayacak işlere kalkışmak
Yumurta kapıya dayanmak: Yapılması zorunlu iş için zamanın daralması

Yumurta mantarı: Lezzetli bir tür mantar
Yumurta ökçe: Orta yükseklikte ve az sivri ökçeYumurta (s)atsa sarısı bulunmaz: Hilebaz
Yumurtaya kulp takmak: Akılla bağdaşmayan bahaneler bulmak
Yumurta kafalı, yumurta gibi çocuk, yumurta çalkalamak gibi başka deyimler de var. Bunları yorumsuz vermeyi tercih ediyoruz

FABERGE YUMURTALARI

Yumurtanın ucuz ve yaygın olduğu için halkın temel besin maddeleri arasına girdiği söylenir. Öyle olmayan yumurtalar da var ve bunlara Faberge yumurtası deniyor. Çar III. Aleksandr 1885 yılında Çariçe Maria Fyodorovna’ya bir paskalya yumurtası hediye etti. Çariçe, mücevher ustası Faberge tarafından yapılmış 6,5 cm. uzunluğundaki bu yumurtaya önce burun kıvırdı. Fakat yumurtanın kabuğu açılıp da içindeki gizemler ortaya çıkınca gözleri kamaştı.

Altından yapılan bu yumurtanın içinde, elmas bir taç, yakut bir takı ve altın samanlar üzerinde çok hoş bir tavuk ikonu vardı. O yıldan sonra her Paskalya’da Faberge’e yeni yumurtalar ısmarlandı. Devrim’den sonra komünistler sarayda düzinelerce altın yumurta buldu.

1920’lerde bu yumurtaları, ülkeye sıcak para girişi sağlamak için yabancılara sattılar. Bugün bile dünyanın çeşitli bölgelerinde bu altınlara ve koleksiyoncularına rastlamak mümkün. Bilinen en büyük koleksiyoncu Forbes dergisinin sahibi Malcolm Forbes idi. Forbes’in ölümünden sonra koleksiyonundaki sekiz yumurta, 90 milyon dolara Sotheby’s Müzayede Evi tarafından Rusya’nın yeni petrol zenginlerinden Viktor Vekselberg’e satıldı. Böylece yumurtalar follarına dönmüş oldu


Yazan - 14 Aralık 2010. Kategori GIDA. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazı yoruma kapalı fakat geri izlemeye açık
0 0 Oylar
Okuyucu puanı
Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
Bütün yorumları gör
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
0
Düşünceleriniz bizim için önemlidir, lütfen yorum bırakınız.x
()
x