Coccidiosis’ten Korunmada Doğal Konsept (*)


 


(*) Dick van Doorn, Natural coccidiosis prevention concept, https://www.poultryworld.net/Health/Articles/2016/12/Natural-coccidiosis-prevention-concept-70501E/

Çeviren:

Dr. Kaya DEMİRÖZÜ

Kanatlı Sağ‎ً‎lığı ve Hastalı‎kları‎ Uzman‎ı

Drk.demirozu@yahoo.com.tr


Araştırmalar coccidiostat serbest besleme yöntemi kullanarak kısmen ve hatta bazı durumlarda sorunsuz broiler yetiştirmenin mümkün olduğunu göstermektedir. Doğal coccidiosis önleme konseptin ile yapılan bir saha çalışması umut verici sonuçlar vermektedir.

Dünya çapında kümes hayvanı endüstrisi, Eimeria türlerinin neden olduğu coccidiosisin önlenmesi ve tedavisi için her yıl önemli miktarda para harcamaktadır. Protozoon parazitleri bağırsak duvarını istila eder ve bağırsak dokularına zarar vererek çoğalmaya başlar. Yetersiz sindirime ve besin absorpsiyona neden olur. İlgili Eimeria türüne bağlı olarak, bağırsağın farklı kesimlerine yerleşerek lezyonlar oluturur ve her halukarda, kanatlı üreticileri için ekonomik kayıplara yol açar. Coccidiosisi önlemek için, yetiştiricilerin temizlik, dezenfeksiyon yanında anticoccidial ve/veya aşı uygulama seçenekleri söz konusudur.

Saha çalışmasına iştirak eden  Almanya, Gehlenberg’teki bir broiler çiftliğinde toplam 200.000 broileri bulunmaktadır.

 

Son yıllarda Hollanda Hasselt’teki hayvan sağlığı ürünleri ve yenilikçi yem katkı takviyeleri tedarikçisi bir şirket kanatlı yetişcilerinin kısmen ya da tam coccidiostatlı yem kullanımı için TriOlus kavramını geliştirmiştir. Bu yeni kavram, ticari kanatlılada sağlık ve verim performansı üzerinde olumsuz etkiler bırakmadan bağışıklık kazandırmak için hafif bir cocdiosis enfeksiyonuna izin vermeyi amaçlamaktadir. Programda broilerler sırasıyla başlangıç 0 – 13 gün Elan Biotic, büyütme 14 – 27 gün Necotyl ve bitiş 28 – 42 gün Elan Plus 600 gram/ ton yeme katılarak verilmiştir. Her üç üründe, bitkisel eksratlar, esansiyel yağlar ve organik asitlerden oluşan bir kombinasyondur. Üretim döngüsünün farklı evrelerınde dengeli bir bağırsak florasını ve doku bütünlüğünü desteklemeyi amaclamaktadır.

Daha düşük direnç olasılığı

Antikoksidiyal ilaç konsepti geliştirilerek ve son 50 yıldan bu yana yetiştiricinin kullamına sunulmuştur. Bununla birlikte, antikoksidiyal etkilere sahip alternatif bitki türevi ürün konseotleri de kullanıma girmiştir. Sürdürülebilir kavramlar geliştirme konusundaki çalışmalarda, doğal bitki kaynaklı ürünlerin direnç geliştirme riski daha düşük olduğuna dair genel bir kanaat bulunmaktadır. Kanatlı yetiştirmede halihazırda kullanılan modern hibridlerin, atalarıyla karşılaştırıldığında tamamen farklı bir genetik profil ve performans potansiyeli söz konusudur. Bu potansiyeli sahada en iyi performansa dönüştürmek için en son beslenme ve sağlık teknolojilerinin bilinçli kullanımı büyük önem taşımaktadır.

Coccidiostat programı uygulanan kümeslerdeki veriler kontrol kümes sonuçlarının aynısıdır.

 

Diğer Haberler:
Varlık Barışı'nda süre uzatıldı

Saha Çalışmaları

Kapsamlı bir laboratuar araştırmasının ardından, Alman ve Hollanda broiler çiftliklerinde TriOlus konsepti ile ilk denemeler 2014 yılında başladı. Ürünler başlangıçta geleneksel bir coccidiostats programı ile birlikte broiler yemine ilave edilmiştir. İyi uygulama sonuçları güven verdi ve 2015’in başında araştırma ekibi konsept ürünleri broiler yemindeki koksidiostatların yerine kullanmaya karar vermiştir.

Bu saha çalışması boyunca yılda üç ya da dört devir yapan toplam dokuz boiler işletmesi katılmıştır. Yeminde geleneksel coccidiostat bulunan kontrol grubuna (kümesine) ek olarak yetiştirici tedavi grubunda (kümeslerinde) yeminde coccidiostat / bir bitkisel kombinasyonu veya Coccidiostat / 2 bitkisel kombinasyonunu kullanılmıştır. Bir işletme ise coccidiostat programı yerine TriOlus programı uygulamıştır.

 

Tablo incelendiğinde, üç pilot grubun teknik performansının kontrol grubununki ile karşılaştırıldığında en azından aynı düzeyde olduğunu görülmektedir. Düzeltilmiş yem dönüşümü 1500 gram, üretim miktarını artık-cada düşürme eğilimindedir.

Alışılagelen bir coccidiostat programı ile birlikte ürünlerle yapılan ilk ön araştırma sonuçları, teknik sonuçlar üzerindeki olumlu etkileri görmekle birlikte, bağırsak sağlığında da olumlu etkilere sahiptir. Bu, Ukrayna Lviv Üniversitesi Bilimsel Üretim ve Danışma Merkezi ‘ince yapılan morfolojik araştırmalardan açıkca ortaya konulmuştur. Programa göre beslenen broilerlerin bağırsak villus uzunluğunun arttığını saptanmıştır. Bu, daha geniş bir bağırsak yüzeyi ve dolayısıyla daha fazla absorpstiyon kapasitesi anla-mına gelmektedir.

En iyi kombinasyonu arama

Saha denemelerine katılan Alman broiler yetiştiricilerinden biri, toplam 200.000 broileri olan Gehlenberg’li Andreas Moorkamp’dı. Performansı karşılaştırmak için, kontrol olarak bir kümeste alışılagelmiş coccidiostat programını (Narasin –ionophore- ve Nicarbazin –kimyasal- kombinasyonu / Salinomycin sodyum –ionophore) katkılı yem ve komşu kümesde tedavi grubu olarak coccidiostat içermeyen TriOlus(bitkisel ürün) programı uygulanmıştır. Calışmada Ross 308 civciv kullanıldı ve her iki kümesin tasarımı aynıydı. Moorkamp: “Konsepti Ekim 2015’ten bu yana dört devirde sonuç yüz güldürücüydü. Kontrol kümes ile tedavi grubunda sonuçlar aynı bulunmuştur. Tedavi grubunun maliyeti, kontrol grubun maliyetine benzer şekilde broiler başına yaklaşık 0.01 € ‘dır.

Hollanda’daki bir saha çalışmasında yemdeki koksidiostaların yerine doğal koruma konsepti kul-lanmanın uygun bir strateji olduğunu göstermektedir. 

Alman broiler yetiştiricisi normal olarak standart coccidiostat progra-mını değiştirdiğinden, beşinci döngüsü şu an Decoquinate % 6 ta ve işlet-mesinde ookist sayısını azaltmayı amaçlıyor. Moorkamp: “Çiftlikte cocci-diosisi kontrol altına almak için konsept kullanımı ile ilk sonuçlar konusun-da çok heyecanlıyım. Ancak soru şu; bu konsespt pratikte uzun vadede nasıl çalışacak? Coccidiosis, kalıcı bir çiftlik sorununun çözülmesidir. ” Bu nedenle, tedarikci firma ile istişarelerde bulunan Moorkamp, bir sonraki döngüleri TriOlus konseptiyle yetiştirmek veya kombine coccidiostat / Tri-Olus kullanama seçenekleri gözden geçirmektedir.

Diğer Haberler:
Çiftlik Dergisi Bilinçlendiriyor… Doç. Dr. Murat GÜLMEZ

Eimeria ookistlerinin sayımı ve farklılaşması

Moorkamp çiftliğinden, kontrol ve tedavi grubundan her gramda ookist sayımı (HGO) ve Eimeria türlerini saptamak amacıyla 16. günden itibaren her üç-dört günde bir gübreden örnekler alınmıştır. İlk devirde hem kontrol hem de tedavi grubunda ookistl sayısının 21. günde pik yaptığı saptanmıştır. Kontrol kümesinde 300.000 tedavi kümesinde 300.000 HGO sayılmıştır. 2. devirde HGO, her iki kümesde de 21. gün artmaya başlamış, HGO kontrol kümesinde 24. güne kıyasla, 28. günde zirve yapmıştır. HGO, tedavi grubuna kıyasla kontrol grubunda ile oldukça uzun bir süre yüksek bir seviyede kalmıştır.

Eimeria popülasyon kompozisyonu; her iki çalışmada (birinci ve ikinci devirde) ve iki grupta Eimeria acervulina dominant türdü ve HGO üçüncü ve dördüncü haftalarda zirve seviyelerine ulaşmıştır. Hayvanlar 16 günlükken her iki grupta ortalama % 43 Eimeria acervulina saptanmasına karşın, 21. günde ortalama % 75’e yükselmiştir. 16. Günde tedavi grubunun % 17sine karşılık, kontrol grubunda, Necatrix / Praecox yüzdesi % 47 bulunmuştur. Her devrin sonuna doğru HGO düşmüş ve baskın tür olarak Eimeria Maxima saptanmıştır.

Sonuç:

Coccidiosis, uluslararası kanatlı endüstrisinin önemli bir sorunudur. Dolayısıyla, tüm dünya kanatlı yetiştiricilerinin % 90’ı, enfeksiyonları önlemek ve kontrol altına almak için yemde koksidiyostat kullanmaktadır. Bitkisel ürün kombinasyonu konseptinde amaç; sürdürülebilir bir kanatlı üretim zincirinde coccidiosisin azaltılmasına ve yayılmasına ve bağırsak sağlığının geliştirilmesine katkıda bulunmaktır. Konsepte, her zamanki coccidiostat programlarına ek ya da olası bir alternatif olarak global bir ilgi duyulmaktadır. Konsept uygulanan sürülerin performansını da olumlu yönde eklediğini görülmektedir. Şu anda hindi üretimi ve yumurtacı yarka yetiştiriciliğinde coccidiosis kontrol etmek için bir program üzerinde çalışılmaktadır.

Diğer Haberler:
Kırmızı Et Üreticilerinin Pankobirlik Ziyareti

Çevirenin önerisi

Onar, E.ve Demirözü, K.(1986): Tavukların Bitmeyen Derdi: Coccidiosis? İstanbul.

Onar, E. ve Demirözü, K.(1987): Coccidiosis’den Korunmada Sağlık Önlemeleri, Dezenfeksiyon ve İzolasyon Tek Başına Yeterli mi? Çiftlik Dergisi,35:47-50.

Demirözü K.; Uyanık, F.(1989): Ionophore Koksidiostatlarla Kanatlılarda Zehirlenmeler.- (çeviri)- Çiftlik Dergisi, 62.

Demirözü, K.(1990): Hindilerde Salinomycin Zehirlenmesi.-İlk Rapor- Pendik Hayv.Hast. Merk. Araşt. Enst. Derg. 21(2): 57-65. 2. Tavuk Hastalıkları Sdempozyumu,20-21.Eylül.1990, Manisa.

Demirözü, K.(2003) :Tavuklarda coccidiosis ve immunite. Tepkim Teknik Bülten, TSH03.05/03KD.

Demirözü, K. (2014): Tavuk Bağırsağına Büyük Bir Tehdit: Coccidiosis-Çeviri-. https://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=68811, 23.10.2014 yayınlandı.

Demirözü, K. (2015): Coccıdıosıs İle Başarılı Mücadele İçin: Antikoksi-diyal Duyarlılık Testi (ADT) -Çeviri- https://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=74190 13.04.2015 yayınlandı.

Demirözü, K.(2015): Bağırsak Sağlığı İçin Hayvansal Katkılar-Çeviri- https://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=77519 , 07.07.2015 tarihinde ve Çiftlik Dergisi 2015 (377) 30-31 yayınlandı.

Demirözü, K. (2015): Coccidiosis Aşılamasında Kritik Kontrol Noktaları https://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=78713 , 11.08.2015 ve Çiftlik Dergisi 2015(378) 40-41 yayınlandı.


Yazan - 26 Aralık 2018. Kategori KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK, MANŞET, Dr. Kaya DEMİRÖZÜ, HAYVANCILIK, YAZARLAR. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Abone ol  
Bildir