Tavuk Bağırsak Sağlığının Korunması


 

TAVUK BAĞIRSAK SAĞLIĞININ KORUNMASI(*)

 

Çeviren

Dr. Kaya DEMİRÖZÜKanatlı Sağ‎ً‎lığı ve Hastalı‎kları‎ Uzman‎ı(Drk.demirozu@yahoo.com.tr)

 

 

 

 

 

Bağırsak sağlığı beslenme, mikrobiyoloji, immünoloji ve fiz-yoloji gibi disiplinlerin önemli bir rolü olan girift ve karmaşık bir alandır.Bağırsak sağlığı risk altında olduğunda, sindirim ve besin emilimi etkilenmektedir.

 

Ne yazık ki, bağırsak sağlığı sorunlarının çoğu tam saptanadanka-maktadır.Çünkü kimi zaman klinik belirtigörülmeyebilir.Daha ileri evre-lerde, bu tür sorunlarn sonuçları düşük üretim ve yüksek seviyede ölümler olarak karşımıza çıktığında kontrolü çok zor olabilir. Bağırsak sağlık sorun-arını hafifletmek için uğraşırken aşağıda belirtilen besleme ve yönetim st-ratejileri ve bunlarla bağlantılı üretim kayıpları yeniden gözden geçirilirme-lidir.

 

Birçok bağırsak sağlık sorunları keşfedilmeden kalmakta, bu yüzden sürünün yakından takibi esastır.

 

Erken besleme

 

Son çalışmalar yumurta veya çıkımdan hemen sonra besin temini  enterositler ve goblet hücreleri dahil enterik hücrelerin gelişimini uyararak bağırsak ontogenezini değiştirebileceği yönündedir.Bağırsak morfolojisi böyle bir değişikliği daha fazla ağırlık kazanımı ve boilerlerde 35 günlüğe kadar kas gelişimine neden olmaktadır.Aynı zamandaerken besleme çev-resel patojenlere karşı kök hücre çoğalmasının önemli olduğu saptanmış-tır.Bu özellikle antibiyotiksiz beslenmede önemlidir.

 

 

Yemin fiziksel yapısı

 

 

Broiler yemlerinde tam buğday bulunması bağırsaklarda Salmonella typhimurium ve C. perfringens sayısını azalması sonucu ölümlerde daha düşükoluşmuştur.Örneğin, çekiç sistemli değirmende ince öğütülmüş buğday kullanımıbazı durumlarda mortalite % 28,9 olmasına rağmenmerdaneli değirmende iri kırılmış buğday kulanıldığında ölüm % 18.1 kalmıştır. Diğer çalışmalarda, bununla birlikte, tam buğday veya buğday kır-ması rasyonla beslenen broiler piliçler deneysel olarak coccidiosis ile enfekte edilmiş ve kör bağırsaklarda Eimeria tenella sayısında artış gözlenmiştir.

 

 

Kara buğdaylı  yemle beslenen broiler piliçler ile karşılaştırıldığında tam buğdaylı yem yiyen grubuncanlı ağırlık artışının anlamlı derecede düşük olduğu görülmüştür.Bu çalışmalardan, gastrointestinal sistem sağlıklı olduğunda, diyete tam buğday eklenmesi sindirim sistemi fonksiyonla-rını ve bağışıklık geliştirmeye yardımcı olabilir sonucuna varılabilir.Ama gastrointestinal sistem bütünlüğü mikrobik işgal ile bozulduğu zaman yeme tam tahılların eklenmesi performansını düşürebilmektedir.

Diğer Haberler:
Güldal: “İzmir’i tamamen hastalıklardan ari bir bölgeye dönüştüreceğiz”

 

 

Protein artırma

 

 

Diyete protein seviyesinin artırma broiler piliçlerde genellikle 2.- 6. haftalarortaya çıkan nekrotik enteritiste bir payı olabilir.Bunun nedeni in-ce bağırsakta C. perfringens’in aşırı çoğalması kaynaklanmaktadır. Bağır-sak içeriğinin  gramındanormalde 104 CFU1C. perfringensbulunması gere-kirken107 ya da 109 CFU düzyinde artış söz konusu olmasıhalinde klinik hastalığın ortaya çıkmasına neden  olmaktadır.

 

 

Aynı zamanda rasyondaproteindüzeyinin yüksekliği, ince bağırsak- ta tripsin enziminin aktivitesi artmış olacaktır. Bu durum oocyt etkinliğini hızlandracak  ve sonunda aşılama yanıtını olumsuz etkileyecektir.

 

Bakteriyel ve protozoon ajanların hakim olduğu durumlarda, diğer hususların yanı sıraprotein miktaını azaltmak ve tavsiye edilen miktarın altına onu muhafaza etmek yararlı olabilir.Protein kaynağının kullanırken amino asit balansını dikkate almak da önemlidir.Örneğin metionin ve gli-sininC. perfringens ve diğer patojenlerinbağırsakda çoğalmalarını ve  ko-nuşlanmasını teşvik ettiği uzun zamandır bilinmektedir.Dolayısıyla bu du-rumda amino asitlerin aşırı miktarda olan protein kaynaklarının kullanımı en aza indirilmelidir.

 

 

 

 

Temiz ve etkilenmemiş olan ayaklar altlık kalitesinin iyi bir göstergesi, dolayısıyla sindirimde sorunsuz demektir.

 

 

Ayrıca işlenmemiş soya, pamuk tohumu küspesi ve keten tohumu keki gibisırasıyla tripsin, gossypol ve glukositlerin, antinutrisyonel faktör- leri çeşitli miktarlarda ihtiva eden. bazı protein kaynakları bulunmaktadır.Bu faktörleri içeren yem kanatlı tarafından yenildiktensonra ince bağırsak- ta bazı zararlı etkiler oluşabilecektir.Böylece sadece lokaldeğil, aynı za-manda sistemik koruyucu fonksiyonlara sahip olan bağışıklık olumsuz etki-lenecektir. Bu nedenle diyete  bu tür proteinlerin aşırı kullanımından kaçı-nılmalıdır.

 

 

Rasyona yağ ilavesi

 

 

Bir çalışmada, avilamycin(10 mg / kg yem)  içeren antibiyotiklere ve salinomycin (40 mg / kg yem) ve iki farklı yağ (% 10 hayvansal yağiçya-ğı vs,% 10 soya yağı) ilaveli diyetler verlen broiler piliçlerin ileumda bakteriyel kolonizasyona etkileri karşılaştırılmıştır.Hayvansal yağ içeren diyete kıyasla soya yağılıyem yiyen piliçlerde zooteknik sonuçlar daha iyidir

Diğer Haberler:
İnsan eti içeren haplara sıkı takip

 

 

Tablo 1 – Diyetin yağ türü ve antibiyotik ilavesi broiler piliçlerin ileumda bakteri populasyonunu (log10 CFU) üzerine etkileri.

 

 

Tablo 1). Buda soya yağında, doymamış yağ asitleri daha yüksek oluşuyla açıklanabilir.Misel fazda çözünürlüğünü artan antibiyotiğin ince bağırsakta dağılımı kolaylaşır.Yağın  türü denince bağırsakta sindirilen besinin viskozi-tesi,bağırsak geçiş süresi, safra tuzu hidrolaz aktivitesi ve hazıma etkisi sonucudolaylı olarak bağırsak mikroflorasını destekleyebilir.

 

 

Resim 1- Bağırsağın histolojik kesitinde Villi ve Kriptler2

 

 

Selülozdan zengin yem

 

 

Sellülozlu yemin kısa zincirli yağ asidi (SCFA) üretimi sayesinde ba-ğırsaktaki mikrobiyal profil üzerinde etkisi bulunmaktadır.Mısır, buğday ve soya küspesi (% 3.1 ham selüloz) içeren diyetlerle yapılan çalışmalarda, körbağırsak içeriklerinde  SCFA üretimi sadece 22 mg / g ve selüloz sevi-yesini % 5,7 üzeri artırmak amaçıylasoya fasulyesi kabuğu ekleyerek SCFA 51 mg / g ulaşlmıştır. Diyette selliloz kaynağının artırılması SCFA üretiminin fazlalaşması C. perfringens gibi bazı enterik bakteriler üzerinde bakteriyostatik etkiyi tetiklemektedir. Dolayısıyla hayvanların sağlık ve performansına olumlu bir katkıda bulunmuştur.

 

 

 

Tablo 2- Sarımsak tozu katkılı  yemle beslenen broiler piliçlerin villi boyu ve eni

 

 

Sarımsak tozu ilavesi

 

 

Sarımsak genellikle Akdeniz bölgesinde kullanılan bir yem katkı maddesidir. Yaklaşık% 17 protein,% 0.8 yağ ve% 3 mineraller,değişik miktarda vitaminler (tiamin, riboflavin ve niasin) ile ve enzimler (allinaz, peroksidaz ve mirosinaz) içerir. Ayrıca sarımsak, özellikle toz halinde işlenirken içerdiği yaklaşık% 0.2 uçucu yağlar serbest hale geçer (kaybeder).

Diğer Haberler:
Avrupa'da döner düzenlemesi AP'de reddedildi

 

 

Sarımsak bileşenlerni bağırsak endokrin sistemi ile etkileşim içinde olduğu gösterilmiştir.Dolayısıyla bağırsak hücrelerini selektif olarak stimüle etme yeteneğine sahiptir.Bağırsak villilerinin gelişmesi nedeniyle özellikle duodenumda emme kapasitesinin artmasına yol açmaktadır

 

 

 

 

 

Tablo 3- 5 Hafta süre ile bütirat katkılı yem yiyen broiler piçlerin bağırsak profilli, mikrobiyal sayısı ve performansı

 

(Tablo 2).Sarımsak katkılı yem tüketiminnin azalmış olmasına rağmen bu mekaniz-ma tavukların iyi bir canlı ağırlık kazancına bir ipucu verebilmektedir. Başka çalışmalarda, kanatlı yemlerine sarımsak tozu ilavesi; devir oranını ve ölmüş bağırsak epitel hücre sayısınında azaltmaya yardımcı olduğu bildirilmektedir. Bu sayede besleme için gerekli enerjisinden önemli ölçüde tasarruf sağlanır ve tasarruf edilen enerji hayvanın gelişmesi ve verimliliğine  yönleneceği öne sürülmüştür. Diğer yandan rasyona sarmısak katılması ile dikkate değer yemden yararlanma gözlemlenmiştir.

 

Çevirenin önerdiği kaynaklar

  1. Demirözü, K. (2004) : Prıbiyotikler ve Yeni Bir Konsept. Topkim Teknik Bülten, THS.04.07/08KD, İstanbul.
  2. Demirözü,K., Yargeldi,K., Karaoğlan, Ö.(2004 ):Bir Fitobiyotik Olan Bıomın®PEP 1000’nin Broilerlerde Etkinliğinin Denenmesi. PEP Teknik Kitapcığı ,21-28 ve Doğal Seçenekler Seminerleri, Bolu-Bandırma.
  3. Demirözü, K.(2005): Broiler Piliçlerde Kimi Barsak Sorunları. Topkim Teknik Bülten, THS 05.09/10KD.
  4. Demirözü, K.(2005): Çağdaş Hayvan Üretiminde Bilinçli Beslenmede Doğal Alternatifler. Çiftlik Dergisi Röportaj.
  5. Demirözü, K.(2010):Probiyotikler ve Yeni Konseptler. Çiftlik Dergisi; Şubat-2010,312(38-40)
  6. Demirözü, K.(2010): Bilinçli Beslenmede Doğal Destek Ürünler. Çiftlik Dergisi 311,58-63
  7. Demirözü, K.(2011): Broiler Piliçlerde Kimi Bağırsak Sorunları I, Çiftlik Dergisi Mart -2010 313 (52-53)
  8. Demirözü, K.(2011): Broiler Piliçlerde Kimi Bağırsak Sorunları II, Çiftlik Dergisi Nisan- 2011,326 (38-39).
  9. Demirözü, K.(2015):Bağırsak Sağlığı İçin Hayvansal Katkılar-Çeviri- https://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=7751907.2015 tarihinde ve Çiftlik Dergisi 2015 (377) 30-31 yayınlandı.
  10. Demirözü,(2016):Pre ve Probiyotikler Hakkındaki Gerçekler(Çeviri). https://www.ciftlikdergisi.com.tr/?p=88538 27.0.2016 tarihinde yayınlandı.
  11. Demirözü, K.(2016): Kanatlılarda Probiyotiğin Yararları.(Yayınlana-cak).

 

 


Yazan - 26 Mart 2017. Kategori Dr. Kaya DEMİRÖZÜ, HAYVANCILIK, SAĞLIK. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazı yoruma kapalı fakat geri izlemeye açık

Yoruma kapalı